MW 70x40 / N38 - magnes neodymowy walcowy
magnes neodymowy walcowy
Numer katalogowy 010097
GTIN/EAN: 5906301810964
Średnica Ø
70 mm [±0,1 mm]
Wysokość
40 mm [±0,1 mm]
Waga
1154.54 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
164.24 kg / 1611.16 N
Indukcja magnetyczna
466.52 mT / 4665 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
395.40 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
321.46 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Zadzwoń do nas
+48 22 499 98 98
lub daj znać poprzez
formularz zgłoszeniowy
na stronie kontaktowej.
Moc a także kształt magnesu przetestujesz dzięki naszemu
kalkulatorze mocy.
Realizacja tego samego dnia przy zamówieniu do 14:00.
Szczegóły techniczne - MW 70x40 / N38 - magnes neodymowy walcowy
Specyfikacja / charakterystyka - MW 70x40 / N38 - magnes neodymowy walcowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 010097 |
| GTIN/EAN | 5906301810964 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Średnica Ø | 70 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 40 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 1154.54 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 164.24 kg / 1611.16 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 466.52 mT / 4665 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Analiza techniczna magnesu neodymowego - parametry techniczne
Poniższe informacje stanowią rezultat kalkulacji inżynierskiej. Wyniki bazują na modelach dla materiału Nd2Fe14B. Realne parametry mogą nieznacznie się różnić. Traktuj te dane jako pomoc pomocniczą przy projektowaniu systemów.
Tabela 1: Udźwig statyczny prostopadły (udźwig vs dystans) - wykres oddziaływania
MW 70x40 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
4665 Gs
466.5 mT
|
164.24 kg / 362.09 lbs
164240.0 g / 1611.2 N
|
niebezpieczny! |
| 1 mm |
4538 Gs
453.8 mT
|
155.47 kg / 342.75 lbs
155467.9 g / 1525.1 N
|
niebezpieczny! |
| 2 mm |
4409 Gs
440.9 mT
|
146.74 kg / 323.52 lbs
146744.5 g / 1439.6 N
|
niebezpieczny! |
| 3 mm |
4279 Gs
427.9 mT
|
138.20 kg / 304.68 lbs
138201.8 g / 1355.8 N
|
niebezpieczny! |
| 5 mm |
4017 Gs
401.7 mT
|
121.81 kg / 268.54 lbs
121806.5 g / 1194.9 N
|
niebezpieczny! |
| 10 mm |
3376 Gs
337.6 mT
|
86.03 kg / 189.65 lbs
86025.3 g / 843.9 N
|
niebezpieczny! |
| 15 mm |
2788 Gs
278.8 mT
|
58.69 kg / 129.38 lbs
58686.8 g / 575.7 N
|
niebezpieczny! |
| 20 mm |
2279 Gs
227.9 mT
|
39.22 kg / 86.46 lbs
39215.6 g / 384.7 N
|
niebezpieczny! |
| 30 mm |
1511 Gs
151.1 mT
|
17.22 kg / 37.97 lbs
17222.5 g / 169.0 N
|
niebezpieczny! |
| 50 mm |
699 Gs
69.9 mT
|
3.69 kg / 8.13 lbs
3690.0 g / 36.2 N
|
średnie ryzyko |
Tabela 2: Równoległa siła zsuwania (ściana)
MW 70x40 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
32.85 kg / 72.42 lbs
32848.0 g / 322.2 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
31.09 kg / 68.55 lbs
31094.0 g / 305.0 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
29.35 kg / 64.70 lbs
29348.0 g / 287.9 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
27.64 kg / 60.94 lbs
27640.0 g / 271.1 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
24.36 kg / 53.71 lbs
24362.0 g / 239.0 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
17.21 kg / 37.93 lbs
17206.0 g / 168.8 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
11.74 kg / 25.88 lbs
11738.0 g / 115.1 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
7.84 kg / 17.29 lbs
7844.0 g / 76.9 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
3.44 kg / 7.59 lbs
3444.0 g / 33.8 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.74 kg / 1.63 lbs
738.0 g / 7.2 N
|
Tabela 3: Siła na ścianie (ścinanie) - udźwig wertykalny
MW 70x40 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
49.27 kg / 108.63 lbs
49272.0 g / 483.4 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
32.85 kg / 72.42 lbs
32848.0 g / 322.2 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
16.42 kg / 36.21 lbs
16424.0 g / 161.1 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
82.12 kg / 181.04 lbs
82120.0 g / 805.6 N
|
Tabela 4: Efektywność materiałowa (nasycenie) - dobór blachy
MW 70x40 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
5.47 kg / 12.07 lbs
5474.7 g / 53.7 N
|
| 1 mm |
|
13.69 kg / 30.17 lbs
13686.7 g / 134.3 N
|
| 2 mm |
|
27.37 kg / 60.35 lbs
27373.3 g / 268.5 N
|
| 3 mm |
|
41.06 kg / 90.52 lbs
41060.0 g / 402.8 N
|
| 5 mm |
|
68.43 kg / 150.87 lbs
68433.3 g / 671.3 N
|
| 10 mm |
|
136.87 kg / 301.74 lbs
136866.7 g / 1342.7 N
|
| 11 mm |
|
150.55 kg / 331.91 lbs
150553.3 g / 1476.9 N
|
| 12 mm |
|
164.24 kg / 362.09 lbs
164240.0 g / 1611.2 N
|
Tabela 5: Wytrzymałość temperaturowa (zachowanie materiału) - limit termiczny
MW 70x40 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
164.24 kg / 362.09 lbs
164240.0 g / 1611.2 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
160.63 kg / 354.12 lbs
160626.7 g / 1575.7 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
157.01 kg / 346.15 lbs
157013.4 g / 1540.3 N
|
OK |
| 80 °C | -6.6% |
153.40 kg / 338.19 lbs
153400.2 g / 1504.9 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
116.94 kg / 257.81 lbs
116938.9 g / 1147.2 N
|
Tabela 6: Interakcja magnes-magnes (odpychanie) - kolizja pól
MW 70x40 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Opór ścinania (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
516.26 kg / 1138.16 lbs
5 679 Gs
|
77.44 kg / 170.72 lbs
77439 g / 759.7 N
|
N/A |
| 1 mm |
502.57 kg / 1107.98 lbs
9 205 Gs
|
75.39 kg / 166.20 lbs
75385 g / 739.5 N
|
452.31 kg / 997.18 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
488.69 kg / 1077.37 lbs
9 077 Gs
|
73.30 kg / 161.61 lbs
73303 g / 719.1 N
|
439.82 kg / 969.63 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
474.91 kg / 1047.01 lbs
8 948 Gs
|
71.24 kg / 157.05 lbs
71237 g / 698.8 N
|
427.42 kg / 942.31 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
447.76 kg / 987.15 lbs
8 688 Gs
|
67.16 kg / 148.07 lbs
67164 g / 658.9 N
|
402.99 kg / 888.43 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
382.88 kg / 844.10 lbs
8 034 Gs
|
57.43 kg / 126.62 lbs
57432 g / 563.4 N
|
344.59 kg / 759.69 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
270.41 kg / 596.14 lbs
6 752 Gs
|
40.56 kg / 89.42 lbs
40561 g / 397.9 N
|
243.37 kg / 536.53 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
81.66 kg / 180.03 lbs
3 710 Gs
|
12.25 kg / 27.01 lbs
12249 g / 120.2 N
|
73.50 kg / 162.03 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
54.14 kg / 119.35 lbs
3 021 Gs
|
8.12 kg / 17.90 lbs
8120 g / 79.7 N
|
48.72 kg / 107.41 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
36.14 kg / 79.69 lbs
2 469 Gs
|
5.42 kg / 11.95 lbs
5422 g / 53.2 N
|
32.53 kg / 71.72 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
24.40 kg / 53.80 lbs
2 028 Gs
|
3.66 kg / 8.07 lbs
3661 g / 35.9 N
|
21.96 kg / 48.42 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
16.70 kg / 36.82 lbs
1 678 Gs
|
2.51 kg / 5.52 lbs
2505 g / 24.6 N
|
15.03 kg / 33.14 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
11.60 kg / 25.57 lbs
1 398 Gs
|
1.74 kg / 3.84 lbs
1740 g / 17.1 N
|
10.44 kg / 23.01 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Zagrożenia (elektronika) - środki ostrożności
MW 70x40 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 37.5 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 29.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 23.0 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 17.5 cm |
| Kluczyk samochodowy | 50 Gs (5.0 mT) | 16.5 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 7.0 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 5.5 cm |
Tabela 8: Dynamika (energia kinetyczna) - ostrzeżenie
MW 70x40 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
15.47 km/h
(4.30 m/s)
|
10.66 J | |
| 30 mm |
22.16 km/h
(6.15 m/s)
|
21.87 J | |
| 50 mm |
27.27 km/h
(7.58 m/s)
|
33.13 J | |
| 100 mm |
38.07 km/h
(10.57 m/s)
|
64.55 J |
Tabela 9: Odporność na korozję
MW 70x40 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Pc)
MW 70x40 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 180 982 Mx | 1809.8 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.64 | Wysoki (Stabilny) |
Tabela 11: Praca w wodzie (Magnet Fishing)
MW 70x40 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 164.24 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
188.05 kg
(+23.81 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Siła zsuwająca
*Pamiętaj: Na powierzchni pionowej magnes utrzyma jedynie ułamek siły oderwania.
2. Nasycenie magnetyczne
*Cienka blacha (np. blacha karoseryjna) znacząco redukuje siłę trzymania.
3. Spadek mocy w temperaturze
*Dla standardowych magnesów maksymalna temperatura to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.64
Niniejsza symulacja obrazuje stabilność magnetyczną wybranego magnesu w konkretnych warunkach geometrycznych. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Skład chemiczny materiału
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Dane środowiskowe
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Inne oferty
Zalety oraz wady magnesów z neodymu Nd2Fe14B.
Plusy
- Utrzymują swoje właściwości przez lata – zakłada się, że po dekadzie tracą na sile o symboliczny 1%.
- Wyróżniają się wyjątkową odpornością na rozmagnesowanie, nawet w obecności innych silnych magnesów.
- Pokrycie materiałami takimi jak nikiel, srebro lub złoto nadaje im czysty i gładki charakter.
- Indukcja magnetyczna na powierzchni tych magnesów jest imponująca, co czyni je najsilniejszymi w swojej klasie.
- Są przystosowane do pracy w gorącym otoczeniu – wybrane modele znoszą temperaturę do 230°C (zależnie od proporcji).
- Opcja produkcji złożonych kształtów sprawia, że są idealne do nietypowych zastosowań.
- Znajdują powszechne zastosowanie w przemyśle high-tech – od napędów HDD i motorów elektrycznych, po precyzyjną aparaturę medyczną.
- Mały rozmiar, wielka moc – przy kompaktowej budowie oferują ogromną siłę, co jest kluczowe przy budowie małych urządzeń.
Wady
- Należy uważać na wstrząsy – materiał jest kruchy i grozi pęknięciem. Zabezpieczenie w postaci obudowy to dobre rozwiązanie.
- Ograniczenia termiczne – dla zwykłych magnesów limit to 80°C. W trudnych warunkach (do 230°C) sprawdzą się tylko modele z oznaczeniem [AH].
- Są podatne na rdzewienie w mokrym otoczeniu. Na zewnątrz konieczne jest użycie magnesów wodoszczelnych (np. w gumie).
- Trudności montażowe: zamiast próbować robić otwory kruchy magnes, wybierz uchwytów w stalowej obudowie, które posiadają gotowe mocowania.
- Dbaj o bezpieczeństwo – połknięcie magnesów przez dziecko to stan krytyczny. Ponadto, ich obecność w ciele uniemożliwia diagnostykę obrazową.
- Wysoki koszt zakupu w porównaniu do tańszych zamienników to ich minus, szczególnie przy zakupach hurtowych.
Charakterystyka udźwigu
Optymalny udźwig magnesu neodymowego – co się na to składa?
- na bloku wykonanej ze stali konstrukcyjnej, doskonale skupiającej pole magnetyczne
- posiadającej masywność min. 10 mm dla pełnego zamknięcia strumienia
- z powierzchnią wolną od rys
- przy zerowej szczelinie (bez zanieczyszczeń)
- przy pionowym kierunku działania siły (kąt 90 stopni)
- w temperaturze pokojowej
Udźwig w praktyce – czynniki wpływu
- Dystans – obecność ciała obcego (rdza, taśma, powietrze) działa jak izolator, co obniża moc lawinowo (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Kąt odrywania – pamiętaj, że magnes najmocniej trzyma prostopadle. Przy zsuwaniu w dół, siła trzymania spada znacząco, często do poziomu 20-30% wartości nominalnej.
- Grubość blachy – zbyt cienka stal nie zamyka strumienia, przez co część strumienia ucieka w powietrzu.
- Rodzaj materiału – idealnym podłożem jest stal o wysokiej przenikalności. Stale hartowane mogą generować mniejszy udźwig.
- Stan powierzchni – szlifowane elementy gwarantują idealne doleganie, co poprawia siłę. Nierówny metal osłabiają chwyt.
- Temperatura pracy – spieki NdFeB posiadają wrażliwość na temperaturę. Gdy jest gorąco są słabsze, a w niskich mogą być silniejsze (do pewnej granicy).
Udźwig określano stosując blachy o gładkiej powierzchni o optymalnej grubości (min. 20 mm), przy prostopadłym działaniu siły odrywającej, natomiast przy działaniu siły na zsuwanie siła trzymania jest mniejsza nawet 75%. Ponadto, nawet drobny odstęp pomiędzy powierzchnią magnesu, a blachą zmniejsza siłę trzymania.
Instrukcja bezpiecznej obsługi magnesów
Tylko dla dorosłych
Koniecznie chroń magnesy przed najmłodszymi. Ryzyko zadławienia jest wysokie, a konsekwencje zwarcia magnesów wewnątrz organizmu są tragiczne.
Ostrzeżenie dla alergików
Informacja alergiczna: powłoka Ni-Cu-Ni ma w składzie nikiel. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej, należy natychmiast przerwać pracę z magnesami i użyć środków ochronnych.
Uwaga na odpryski
Magnesy neodymowe to spiek proszkowy, co oznacza, że są bardzo kruche. Gwałtowne złączenie dwóch magnesów wywoła ich rozpryśnięcie na ostre odłamki.
Zagrożenie życia
Ostrzeżenie dla sercowców: Promieniowanie magnetyczne zakłóca elektronikę medyczną. Utrzymuj co najmniej 30 cm odstępu lub zleć komuś innemu obsługę magnesów.
Niebezpieczeństwo przytrzaśnięcia
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Ochrona urządzeń
Unikaj zbliżania magnesów do dokumentów, komputera czy ekranu. Pole magnetyczne może trwale uszkodzić te urządzenia oraz wymazać paski magnetyczne z kart.
Kompas i GPS
Urządzenia nawigacyjne są niezwykle wrażliwe na wpływ magnesów. Bliskie sąsiedztwo z silnym magnesem może zniszczyć czujniki w Twoim telefonie.
Świadome użytkowanie
Bądź ostrożny. Magnesy neodymowe przyciągają z daleka i łączą się z impetem, często gwałtowniej niż jesteś w stanie przewidzieć.
Samozapłon
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Nie przegrzewaj magnesów
Chroń przed wysoką temperaturą. Magnesy neodymowe są wrażliwe na ciepło. Jeśli wymagasz odporności powyżej 80°C, wybierz magnesy odporne na ciepło (H, SH, UH).
