MP 25x8x20 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
magnes neodymowy pierścieniowy
Numer katalogowy 030450
GTIN/EAN: 5906301812340
Średnica
25 mm [±0,1 mm]
Średnica wewnętrzna Ø
8 mm [±0,1 mm]
Wysokość
20 mm [±0,1 mm]
Waga
66.09 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
19.02 kg / 186.54 N
Indukcja magnetyczna
525.50 mT / 5255 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
41.71 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
33.91 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Dzwoń do nas
+48 888 99 98 98
ewentualnie pisz poprzez
formularz zapytania
w sekcji kontakt.
Siłę i formę elementów magnetycznych zweryfikujesz u nas w
naszym kalkulatorze magnetycznym.
Wysyłka tego samego dnia dla zamówień do godz. 14:00.
Szczegóły techniczne - MP 25x8x20 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
Specyfikacja / charakterystyka - MP 25x8x20 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 030450 |
| GTIN/EAN | 5906301812340 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Średnica | 25 mm [±0,1 mm] |
| Średnica wewnętrzna Ø | 8 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 20 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 66.09 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 19.02 kg / 186.54 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 525.50 mT / 5255 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Analiza inżynierska magnesu neodymowego - dane
Przedstawione dane są bezpośredni efekt analizy inżynierskiej. Wartości oparte są na algorytmach dla materiału Nd2Fe14B. Realne parametry mogą nieznacznie różnić się od wartości teoretycznych. Prosimy traktować te dane jako wstępny drogowskaz podczas planowania montażu.
Tabela 1: Siła prostopadła statyczna (udźwig vs dystans) - wykres oddziaływania
MP 25x8x20 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
5777 Gs
577.7 mT
|
19.02 kg / 41.93 lbs
19020.0 g / 186.6 N
|
niebezpieczny! |
| 1 mm |
5310 Gs
531.0 mT
|
16.07 kg / 35.42 lbs
16067.7 g / 157.6 N
|
niebezpieczny! |
| 2 mm |
4846 Gs
484.6 mT
|
13.38 kg / 29.50 lbs
13380.1 g / 131.3 N
|
niebezpieczny! |
| 3 mm |
4397 Gs
439.7 mT
|
11.02 kg / 24.29 lbs
11019.3 g / 108.1 N
|
niebezpieczny! |
| 5 mm |
3576 Gs
357.6 mT
|
7.29 kg / 16.07 lbs
7287.1 g / 71.5 N
|
średnie ryzyko |
| 10 mm |
2073 Gs
207.3 mT
|
2.45 kg / 5.40 lbs
2448.1 g / 24.0 N
|
średnie ryzyko |
| 15 mm |
1231 Gs
123.1 mT
|
0.86 kg / 1.90 lbs
863.8 g / 8.5 N
|
bezpieczny |
| 20 mm |
773 Gs
77.3 mT
|
0.34 kg / 0.75 lbs
340.1 g / 3.3 N
|
bezpieczny |
| 30 mm |
356 Gs
35.6 mT
|
0.07 kg / 0.16 lbs
72.1 g / 0.7 N
|
bezpieczny |
| 50 mm |
115 Gs
11.5 mT
|
0.01 kg / 0.02 lbs
7.5 g / 0.1 N
|
bezpieczny |
Tabela 2: Równoległa siła ześlizgu (pion)
MP 25x8x20 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
3.80 kg / 8.39 lbs
3804.0 g / 37.3 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
3.21 kg / 7.09 lbs
3214.0 g / 31.5 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
2.68 kg / 5.90 lbs
2676.0 g / 26.3 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
2.20 kg / 4.86 lbs
2204.0 g / 21.6 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
1.46 kg / 3.21 lbs
1458.0 g / 14.3 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.49 kg / 1.08 lbs
490.0 g / 4.8 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.17 kg / 0.38 lbs
172.0 g / 1.7 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.07 kg / 0.15 lbs
68.0 g / 0.7 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.03 lbs
14.0 g / 0.1 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
2.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Montaż pionowy (poślizg) - zachowanie na śliskim podłożu
MP 25x8x20 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
5.71 kg / 12.58 lbs
5706.0 g / 56.0 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
3.80 kg / 8.39 lbs
3804.0 g / 37.3 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
1.90 kg / 4.19 lbs
1902.0 g / 18.7 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
9.51 kg / 20.97 lbs
9510.0 g / 93.3 N
|
Tabela 4: Efektywność materiałowa (nasycenie) - dobór blachy
MP 25x8x20 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.95 kg / 2.10 lbs
951.0 g / 9.3 N
|
| 1 mm |
|
2.38 kg / 5.24 lbs
2377.5 g / 23.3 N
|
| 2 mm |
|
4.76 kg / 10.48 lbs
4755.0 g / 46.6 N
|
| 3 mm |
|
7.13 kg / 15.72 lbs
7132.5 g / 70.0 N
|
| 5 mm |
|
11.89 kg / 26.21 lbs
11887.5 g / 116.6 N
|
| 10 mm |
|
19.02 kg / 41.93 lbs
19020.0 g / 186.6 N
|
| 11 mm |
|
19.02 kg / 41.93 lbs
19020.0 g / 186.6 N
|
| 12 mm |
|
19.02 kg / 41.93 lbs
19020.0 g / 186.6 N
|
Tabela 5: Stabilność termiczna (zachowanie materiału) - spadek mocy
MP 25x8x20 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
19.02 kg / 41.93 lbs
19020.0 g / 186.6 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
18.60 kg / 41.01 lbs
18601.6 g / 182.5 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
18.18 kg / 40.09 lbs
18183.1 g / 178.4 N
|
OK |
| 80 °C | -6.6% |
17.76 kg / 39.16 lbs
17764.7 g / 174.3 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
13.54 kg / 29.86 lbs
13542.2 g / 132.8 N
|
Tabela 6: Dwa magnesy (odpychanie) - siły w układzie
MP 25x8x20 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Opór ścinania (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
30.91 kg / 68.14 lbs
6 082 Gs
|
4.64 kg / 10.22 lbs
4636 g / 45.5 N
|
N/A |
| 1 mm |
28.48 kg / 62.79 lbs
11 091 Gs
|
4.27 kg / 9.42 lbs
4272 g / 41.9 N
|
25.63 kg / 56.51 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
26.11 kg / 57.57 lbs
10 620 Gs
|
3.92 kg / 8.63 lbs
3917 g / 38.4 N
|
23.50 kg / 51.81 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
23.86 kg / 52.61 lbs
10 153 Gs
|
3.58 kg / 7.89 lbs
3580 g / 35.1 N
|
21.48 kg / 47.35 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
19.76 kg / 43.56 lbs
9 238 Gs
|
2.96 kg / 6.53 lbs
2964 g / 29.1 N
|
17.78 kg / 39.20 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
11.84 kg / 26.11 lbs
7 152 Gs
|
1.78 kg / 3.92 lbs
1776 g / 17.4 N
|
10.66 kg / 23.50 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
3.98 kg / 8.77 lbs
4 145 Gs
|
0.60 kg / 1.32 lbs
597 g / 5.9 N
|
3.58 kg / 7.89 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.24 kg / 0.54 lbs
1 024 Gs
|
0.04 kg / 0.08 lbs
36 g / 0.4 N
|
0.22 kg / 0.48 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.12 kg / 0.26 lbs
712 Gs
|
0.02 kg / 0.04 lbs
18 g / 0.2 N
|
0.11 kg / 0.23 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.06 kg / 0.13 lbs
514 Gs
|
0.01 kg / 0.02 lbs
9 g / 0.1 N
|
0.06 kg / 0.12 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.03 kg / 0.07 lbs
383 Gs
|
0.01 kg / 0.01 lbs
5 g / 0.1 N
|
0.03 kg / 0.07 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.02 kg / 0.04 lbs
293 Gs
|
0.00 kg / 0.01 lbs
3 g / 0.0 N
|
0.02 kg / 0.04 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.01 kg / 0.03 lbs
230 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
2 g / 0.0 N
|
0.01 kg / 0.02 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Zagrożenia (elektronika) - ostrzeżenia
MP 25x8x20 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 17.0 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 13.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 10.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 8.0 cm |
| Immobilizer | 50 Gs (5.0 mT) | 7.5 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 3.0 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 2.5 cm |
Tabela 8: Zderzenia (ryzyko pęknięcia) - ostrzeżenie
MP 25x8x20 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
18.43 km/h
(5.12 m/s)
|
0.87 J | |
| 30 mm |
29.70 km/h
(8.25 m/s)
|
2.25 J | |
| 50 mm |
38.27 km/h
(10.63 m/s)
|
3.73 J | |
| 100 mm |
54.10 km/h
(15.03 m/s)
|
7.46 J |
Tabela 9: Parametry powłoki (trwałość)
MP 25x8x20 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Strumień)
MP 25x8x20 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 10 108 Mx | 101.1 µWb |
| Współczynnik Pc | 1.25 | Wysoki (Stabilny) |
Tabela 11: Hydrostatyka i wyporność
MP 25x8x20 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 19.02 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
21.78 kg
(+2.76 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Udźwig w pionie
*Ważne: Na powierzchni pionowej magnes utrzyma tylko ~20-30% siły prostopadłej.
2. Efektywność, a grubość stali
*Cienka blacha (np. blacha karoseryjna) wyraźnie ogranicza siłę trzymania.
3. Stabilność termiczna
*Dla standardowych magnesów krytyczny próg to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 1.25
Powyższy wykres prezentuje charakterystykę magnetyczną materiału w drugim kwadrancie pętli histerezy. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Skład chemiczny materiału
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Dane środowiskowe
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Inne propozycje
Wady i zalety magnesów neodymowych Nd2Fe14B.
Korzyści
- Długowieczność to ich atut – nawet po 10 lat utrata siły magnetycznej wynosi jedynie ~1% (wg testów).
- Są niewrażliwe na wpływ innych pól, co czyni je odpornymi na rozmagnesowanie w wymagającym środowisku.
- Pokrycie materiałami takimi jak nikiel czy złoto nadaje im elegancki i gładki charakter.
- Indukcja magnetyczna na powierzchni tych magnesów jest bardzo wysoka, co czyni je najwydajniejszymi w swojej klasie.
- Specjalna mieszanka pierwiastków sprawia, że są odporne na wysokie temperatury (zależnie od kształtu, nawet do 230°C).
- Szerokie możliwości w projektowaniu kształtu i wymiaru to ich wielka zaleta w inżynierii.
- Pełnią kluczową rolę w rozwoju technologii, będąc sercem silników, pamięci masowych i sprzętu medycznego.
- Dzięki kompaktowości, zajmują mało miejsca, a jednocześnie zapewniają silne pole.
Minusy
- Pamiętaj o ich kruchości – bez zabezpieczenia mogą pękać przy gwałtownym zwarciu.
- Klasyczne neodymy tracą moc powyżej 80°C. Jeśli potrzebujesz pracy w wyższych temperaturach, wybierz serię [AH] (odporną do 230°C).
- Ryzyko korozji: bez osłony magnes zardzewieje na deszczu. Rozważ wersje powlekane tworzywem do zastosowań zewnętrznych.
- Z uwagi na specyfikę materiału, nie zaleca się obróbki mechanicznej magnesu. Prościej użyć magnesu wklejonego w stalowy kubek z gwintem.
- Dbaj o bezpieczeństwo – połknięcie magnesów przez dziecko to zagrożenie życia. Ponadto, ich obecność w ciele komplikuje diagnostykę obrazową.
- Wyższa cena w porównaniu do tańszych zamienników to ich minus, szczególnie przy zakupach hurtowych.
Parametry udźwigu
Maksymalna moc trzymania magnesu – od czego zależy?
- na podłożu wykonanej ze stali konstrukcyjnej, optymalnie przewodzącej pole magnetyczne
- o przekroju wynoszącej minimum 10 mm
- o wypolerowanej powierzchni styku
- bez żadnej szczeliny pomiędzy magnesem a stalą
- przy osiowym przyłożeniu siły odrywającej (kąt 90 stopni)
- przy temperaturze otoczenia pokojowej
Udźwig magnesu w użyciu – kluczowe czynniki
- Szczelina – obecność ciała obcego (farba, brud, powietrze) przerywa obwód magnetyczny, co redukuje moc lawinowo (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Kąt odrywania – należy wiedzieć, że magnes najmocniej trzyma prostopadle. Przy działaniu sił bocznych, siła trzymania spada znacząco, często do poziomu 20-30% wartości nominalnej.
- Grubość ścianki – im cieńsza blacha, tym słabsze trzymanie. Część pola magnetycznego przenika na wylot, zamiast generować siłę.
- Rodzaj materiału – idealnym podłożem jest stal o wysokiej przenikalności. Żeliwo mogą generować mniejszy udźwig.
- Stan powierzchni – szlifowane elementy zapewniają maksymalny styk, co poprawia nasycenie pola. Powierzchnie chropowate zmniejszają efektywność.
- Otoczenie termiczne – podgrzanie magnesu powoduje tymczasowy spadek indukcji. Warto sprawdzić maksymalną temperaturę pracy dla danego modelu.
Siłę trzymania testowano na powierzchni blachy o grubości 20 mm, kiedy działała siła prostopadła, z kolei przy próbie przesunięcia magnesu nośność jest mniejsza nawet 75%. Dodatkowo, nawet drobny odstęp między powierzchnią magnesu, a blachą zmniejsza siłę trzymania.
Bezpieczna praca z magnesami neodymowymi
Uwaga: zadławienie
Artykuł tylko dla osób pełnoletnich. Drobne magnesy mogą zostać aspirrowane, co prowadzi do poważnych obrażeń. Przechowuj z dala od niepowołanych osób.
Niklowa powłoka a alergia
Część populacji wykazuje uczulenie na pierwiastek nikiel, którym pokryta jest większość nasze produkty. Dłuższy kontakt może skutkować wysypkę. Sugerujemy stosowanie rękawic bezlateksowych.
Zagrożenie dla elektroniki
Bezpieczeństwo sprzętu: Magnesy neodymowe mogą uszkodzić karty bankomatowe oraz delikatną elektronikę (implanty, protezy słuchu, czasomierze).
Elektronika precyzyjna
Intensywne promieniowanie magnetyczne zakłóca funkcjonowanie kompasów w smartfonach i urządzeniach lokalizacyjnych. Nie zbliżaj magnesów od telefonu, aby uniknąć awarii czujników.
Wrażliwość na ciepło
Uważaj na temperaturę. Ekspozycja magnesu powyżej 80 stopni Celsjusza trwale osłabi jego strukturę magnetyczną i siłę przyciągania.
Bezpieczna praca
Używaj magnesy świadomie. Ich ogromna siła może zszokować nawet doświadczonych użytkowników. Bądź skupiony i nie lekceważ ich siły.
Nie wierć w magnesach
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Ostrzeżenie dla sercowców
Uwaga zdrowotna: Magnesy neodymowe mogą dezaktywować rozruszniki serca i defibrylatory. Unikaj kontaktu, jeśli posiadasz implanty elektroniczne.
Urazy ciała
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Kruchy spiek
Spieki NdFeB to spiek proszkowy, co oznacza, że są łamliwe jak szkło. Gwałtowne złączenie dwóch magnesów spowoduje ich rozpryśnięcie na ostre odłamki.
