MP 16x12x2 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
magnes neodymowy pierścieniowy
Numer katalogowy 030183
GTIN/EAN: 5906301812005
Średnica
16 mm [±0,1 mm]
Średnica wewnętrzna Ø
12 mm [±0,1 mm]
Wysokość
2 mm [±0,1 mm]
Waga
1.32 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
0.68 kg / 6.62 N
Indukcja magnetyczna
150.33 mT / 1503 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
1.304 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
1.060 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?Raport inżynierski tego magnesu
Pełna analiza w PDF: siła oderwania i ścinania, wpływ odległości, temperatury i grubości blachy, bezpieczne odległości BHP oraz krzywa demagnetyzacji.
Zadzwoń do nas
+48 22 499 98 98
lub napisz korzystając z
formularz kontaktowy
przez naszą stronę.
Siłę oraz formę magnesu zweryfikujesz dzięki naszemu
kalkulatorze siły.
Zamówienia złożone do godziny 14:00 zostaną wysłane tego samego dnia roboczego.
Szczegóły techniczne - MP 16x12x2 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
Specyfikacja / charakterystyka - MP 16x12x2 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 030183 |
| GTIN/EAN | 5906301812005 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Średnica | 16 mm [±0,1 mm] |
| Średnica wewnętrzna Ø | 12 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 2 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 1.32 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 0.68 kg / 6.62 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 150.33 mT / 1503 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Symulacja inżynierska magnesu neodymowego - parametry techniczne
Niniejsze informacje stanowią bezpośredni efekt analizy matematycznej. Wartości oparte są na algorytmach dla klasy Nd2Fe14B. Rzeczywiste osiągi mogą się różnić. Traktuj te wyliczenia jako wstępny drogowskaz podczas planowania montażu.
Tabela 1: Udźwig statyczny prostopadły (siła vs odległość) - spadek mocy
MP 16x12x2 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
6011 Gs
601.1 mT
|
0.68 kg / 1.50 lbs
680.0 g / 6.7 N
|
niskie ryzyko |
| 1 mm |
5259 Gs
525.9 mT
|
0.52 kg / 1.15 lbs
520.7 g / 5.1 N
|
niskie ryzyko |
| 2 mm |
4534 Gs
453.4 mT
|
0.39 kg / 0.85 lbs
387.0 g / 3.8 N
|
niskie ryzyko |
| 3 mm |
3870 Gs
387.0 mT
|
0.28 kg / 0.62 lbs
281.9 g / 2.8 N
|
niskie ryzyko |
| 5 mm |
2776 Gs
277.6 mT
|
0.15 kg / 0.32 lbs
145.1 g / 1.4 N
|
niskie ryzyko |
| 10 mm |
1251 Gs
125.1 mT
|
0.03 kg / 0.06 lbs
29.4 g / 0.3 N
|
niskie ryzyko |
| 15 mm |
643 Gs
64.3 mT
|
0.01 kg / 0.02 lbs
7.8 g / 0.1 N
|
niskie ryzyko |
| 20 mm |
372 Gs
37.2 mT
|
0.00 kg / 0.01 lbs
2.6 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 30 mm |
159 Gs
15.9 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.5 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 50 mm |
49 Gs
4.9 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
Tabela 2: Siła równoległa zsuwania (ściana)
MP 16x12x2 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
0.14 kg / 0.30 lbs
136.0 g / 1.3 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
0.10 kg / 0.23 lbs
104.0 g / 1.0 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.08 kg / 0.17 lbs
78.0 g / 0.8 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.06 kg / 0.12 lbs
56.0 g / 0.5 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.03 kg / 0.07 lbs
30.0 g / 0.3 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.01 lbs
6.0 g / 0.1 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
2.0 g / 0.0 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Siła na ścianie (poślizg) - udźwig wertykalny
MP 16x12x2 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
0.20 kg / 0.45 lbs
204.0 g / 2.0 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
0.14 kg / 0.30 lbs
136.0 g / 1.3 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.07 kg / 0.15 lbs
68.0 g / 0.7 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
0.34 kg / 0.75 lbs
340.0 g / 3.3 N
|
Tabela 4: Efektywność materiałowa (wpływ podłoża) - straty mocy
MP 16x12x2 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.07 kg / 0.15 lbs
68.0 g / 0.7 N
|
| 1 mm |
|
0.17 kg / 0.37 lbs
170.0 g / 1.7 N
|
| 2 mm |
|
0.34 kg / 0.75 lbs
340.0 g / 3.3 N
|
| 3 mm |
|
0.51 kg / 1.12 lbs
510.0 g / 5.0 N
|
| 5 mm |
|
0.68 kg / 1.50 lbs
680.0 g / 6.7 N
|
| 10 mm |
|
0.68 kg / 1.50 lbs
680.0 g / 6.7 N
|
| 11 mm |
|
0.68 kg / 1.50 lbs
680.0 g / 6.7 N
|
| 12 mm |
|
0.68 kg / 1.50 lbs
680.0 g / 6.7 N
|
Tabela 5: Stabilność termiczna (stabilność) - spadek mocy
MP 16x12x2 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
0.68 kg / 1.50 lbs
680.0 g / 6.7 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
0.67 kg / 1.47 lbs
665.0 g / 6.5 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
0.65 kg / 1.43 lbs
650.1 g / 6.4 N
|
OK |
| 80 °C | -6.6% |
0.64 kg / 1.40 lbs
635.1 g / 6.2 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
0.48 kg / 1.07 lbs
484.2 g / 4.7 N
|
Tabela 6: Dwa magnesy (odpychanie) - siły w układzie
MP 16x12x2 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Opór ścinania (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
37.47 kg / 82.60 lbs
6 145 Gs
|
5.62 kg / 12.39 lbs
5620 g / 55.1 N
|
N/A |
| 1 mm |
32.95 kg / 72.65 lbs
11 273 Gs
|
4.94 kg / 10.90 lbs
4943 g / 48.5 N
|
29.66 kg / 65.38 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
28.69 kg / 63.25 lbs
10 519 Gs
|
4.30 kg / 9.49 lbs
4303 g / 42.2 N
|
25.82 kg / 56.92 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
24.81 kg / 54.69 lbs
9 781 Gs
|
3.72 kg / 8.20 lbs
3721 g / 36.5 N
|
22.33 kg / 49.22 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
18.24 kg / 40.20 lbs
8 386 Gs
|
2.74 kg / 6.03 lbs
2735 g / 26.8 N
|
16.41 kg / 36.18 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
7.99 kg / 17.62 lbs
5 552 Gs
|
1.20 kg / 2.64 lbs
1199 g / 11.8 N
|
7.19 kg / 15.86 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
1.62 kg / 3.58 lbs
2 501 Gs
|
0.24 kg / 0.54 lbs
243 g / 2.4 N
|
1.46 kg / 3.22 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.06 kg / 0.13 lbs
471 Gs
|
0.01 kg / 0.02 lbs
9 g / 0.1 N
|
0.05 kg / 0.11 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.03 kg / 0.06 lbs
318 Gs
|
0.00 kg / 0.01 lbs
4 g / 0.0 N
|
0.02 kg / 0.05 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.01 kg / 0.03 lbs
225 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
2 g / 0.0 N
|
0.01 kg / 0.03 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.01 kg / 0.02 lbs
166 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.00 kg / 0.01 lbs
126 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.00 kg / 0.01 lbs
98 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Bezpieczeństwo (BHP) (implanty) - środki ostrożności
MP 16x12x2 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 12.5 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 9.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 7.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 5.5 cm |
| Pilot do auta | 50 Gs (5.0 mT) | 5.0 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 2.0 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 2.0 cm |
Tabela 8: Energia uderzenia (ryzyko pęknięcia) - skutki zderzenia
MP 16x12x2 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
20.36 km/h
(5.66 m/s)
|
0.02 J | |
| 30 mm |
20.90 km/h
(5.80 m/s)
|
0.02 J | |
| 50 mm |
20.91 km/h
(5.81 m/s)
|
0.02 J | |
| 100 mm |
20.91 km/h
(5.81 m/s)
|
0.02 J |
Tabela 9: Parametry powłoki (trwałość)
MP 16x12x2 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Strumień)
MP 16x12x2 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 11 219 Mx | 112.2 µWb |
| Współczynnik Pc | 1.22 | Wysoki (Stabilny) |
Tabela 11: Hydrostatyka i wyporność
MP 16x12x2 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 0.68 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
0.78 kg
(+0.10 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Ześlizg (ściana)
*Ważne: Na pionowej ścianie magnes zachowa jedynie ułamek siły prostopadłej.
2. Nasycenie magnetyczne
*Zbyt cienki metal (np. obudowa PC 0.5mm) znacząco ogranicza siłę trzymania.
3. Wytrzymałość temperaturowa
*W klasie N38 granica bezpieczeństwa to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 1.22
Niniejsza symulacja obrazuje stabilność magnetyczną wybranego magnesu w konkretnych warunkach geometrycznych. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Analiza pierwiastkowa
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Ekologia i recykling (GPSR)
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Inne oferty
Wady oraz zalety magnesów z neodymu Nd2Fe14B.
Zalety
- Długowieczność to ich atut – po upływie 10 lat utrata mocy wynosi zaledwie ~1% (wg testów).
- Są stabilne magnetycznie, gdyż wykazują potężną odporność na pola rozmagnesowujące.
- Dzięki warstwie ochronnej (NiCuNi, Au, srebro) zyskują estetyczny, metaliczny wygląd.
- Oferują maksymalną indukcję magnetyczną bezpośrednio na powierzchni, co gwarantuje ogromną siłę.
- Odpowiedni skład sprawia, że wykazują odporność na wysokie temperatury (zależnie od kształtu, nawet do 230°C).
- Opcja produkcji złożonych kształtów sprawia, że są idealne do nietypowych zastosowań.
- Są niezbędne w technologiach przyszłości, zasilając układy napędowe, sprzęt szpitalny czy elektronikę użytkową.
- Mały rozmiar, wielka moc – przy niewielkich gabarytach oferują potężny udźwig, co jest kluczowe przy budowie małych urządzeń.
Minusy
- Kruchość to ich słaba strona. Mogą pęknąć przy zderzeniu, dlatego zalecamy obudowy lub uchwyty.
- Gorąco to wróg neodymów – powyżej 80°C tracą właściwości. Do zadań specjalnych polecamy serię [AH], działającą stabilnie aż do 230°C.
- Nie lubią wody – szybko rdzewieją. Jeśli planujesz montaż na dworze, najlepszą opcją są magnesy w plastikowej osłonie.
- Obróbka jest trudna – wykonanie gwintu w samym magnesie jest ryzykowne. Lepiej wybrać gotowe uchwyty magnetyczne (magnes w obudowie).
- Drobne magnesy to ryzyko – połknięcie wymaga interwencji chirurga. Mogą też być problemem przy badaniach lekarskich.
- Cena – są bardziej kosztowne niż magnesy ferrytowe, co przy wielkich nakładach może być istotnym kosztem.
Charakterystyka udźwigu
Maksymalna siła przyciągania magnesu – od czego zależy?
- przy zastosowaniu blachy ze specjalnej stali pomiarowej, gwarantującej maksymalne skupienie pola
- posiadającej masywność min. 10 mm aby uniknąć nasycenia
- z powierzchnią wolną od rys
- w warunkach bezszczelinowych (metal do metalu)
- podczas ciągnięcia w kierunku prostopadłym do powierzchni mocowania
- przy temperaturze ok. 20 stopni Celsjusza
Udźwig w warunkach rzeczywistych – czynniki
- Szczelina między magnesem a stalą – nawet ułamek milimetra dystansu (spowodowany np. okleiną lub brudem) znacząco osłabia siłę przyciągania, często o połowę przy zaledwie 0,5 mm.
- Kierunek siły – należy wiedzieć, że magnes najmocniej trzyma prostopadle. Przy działaniu sił bocznych, udźwig spada znacząco, często do poziomu 20-30% wartości maksymalnej.
- Grubość metalu – cienki materiał nie pozwala na pełne wykorzystanie magnesu. Część pola magnetycznego przenika na wylot, zamiast generować siłę.
- Rodzaj stali – stal miękka daje najlepsze rezultaty. Domieszki stopowe zmniejszają przenikalność magnetyczną i udźwig.
- Wykończenie powierzchni – pełny kontakt uzyskamy tylko na wypolerowanej stali. Wszelkie rysy i nierówności zmniejszają realną powierzchnię styku, redukując siłę.
- Wpływ temperatury – wysoka temperatura zmniejsza siłę przyciągania. Zbyt wysoka temperatura może trwale rozmagnesować magnes.
Siłę trzymania mierzy się na gładkiej blasze o grubości 20 mm, kiedy działała siła prostopadła, jednak przy działaniu siły na zsuwanie nośność jest mniejsza nawet 75%. Ponadto, nawet drobny odstęp pomiędzy magnesem, a blachą zmniejsza siłę trzymania.
BHP przy magnesach
Implanty kardiologiczne
Osoby z stymulatorem serca muszą utrzymać duży odstęp od magnesów. Pole magnetyczne może rozregulować działanie urządzenia ratującego życie.
Nie dawać dzieciom
Neodymowe magnesy nie służą do zabawy. Przypadkowe zjedzenie dwóch lub więcej magnesów może skutkować ich złączeniem się w jelitach, co stanowi stan krytyczny i wiąże się z koniecznością natychmiastowej operacji.
Podatność na pękanie
Spieki NdFeB to spiek proszkowy, co oznacza, że są podatne na pęknięcia. Zderzenie dwóch magnesów wywoła ich rozpryśnięcie na drobne kawałki.
Bezpieczny dystans
Nie przykładaj magnesów do portfela, komputera czy ekranu. Magnes może zniszczyć te urządzenia oraz wymazać paski magnetyczne z kart.
Ryzyko zmiażdżenia
Szukając magnesów walcowych o dużym udźwigu lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi magnesami płytkowymi do montażu konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Uszkodzenia czujników
Silne pole magnetyczne zakłóca funkcjonowanie kompasów w telefonach i nawigacjach GPS. Nie zbliżaj magnesów od telefonu, aby nie uszkodzić czujników.
Reakcje alergiczne
Ostrzeżenie dla alergików: warstwa ochronna Ni-Cu-Ni zawiera nikiel. W przypadku pojawienia się reakcji alergicznej, należy bezzwłocznie przerwać pracę z magnesami i zabezpieczyć dłonie.
Łatwopalność
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane magnesy pod wkręt produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Utrata mocy w cieple
Monitoruj warunki termiczne. Podgrzanie magnesu na wysoką temperaturę zniszczy jego domenę magnetyczną i siłę przyciągania.
Moc przyciągania
Zachowaj rozwagę. Magnesy neodymowe przyciągają z dużej odległości i łączą się z impetem, często gwałtowniej niż jesteś w stanie przewidzieć.
