MPL 30x15x2 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
magnes neodymowy płytkowy
Numer katalogowy 020140
GTIN/EAN: 5906301811466
Długość
30 mm [±0,1 mm]
Szerokość
15 mm [±0,1 mm]
Wysokość
2 mm [±0,1 mm]
Waga
6.75 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
2.11 kg / 20.69 N
Indukcja magnetyczna
115.11 mT / 1151 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
3.89 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
3.16 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Zadzwoń do nas
+48 22 499 98 98
ewentualnie zostaw wiadomość poprzez
formularz
na stronie kontakt.
Siłę a także formę magnesów zweryfikujesz w naszym
kalkulatorze siły.
Zamówienia złożone przed 14:00 realizujemy jeszcze dziś!
Parametry produktu - MPL 30x15x2 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
Specyfikacja / charakterystyka - MPL 30x15x2 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 020140 |
| GTIN/EAN | 5906301811466 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Długość | 30 mm [±0,1 mm] |
| Szerokość | 15 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 2 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 6.75 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 2.11 kg / 20.69 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 115.11 mT / 1151 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Symulacja fizyczna magnesu - dane
Przedstawione informacje są wynik analizy matematycznej. Wyniki zostały wyliczone na algorytmach dla materiału Nd2Fe14B. Realne warunki mogą nieznacznie różnić się od wartości teoretycznych. Traktuj te wyliczenia jako wstępny drogowskaz dla projektantów.
Tabela 1: Udźwig statyczny prostopadły (siła vs odległość) - charakterystyka
MPL 30x15x2 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
1151 Gs
115.1 mT
|
2.11 kg / 4.65 lbs
2110.0 g / 20.7 N
|
uwaga |
| 1 mm |
1098 Gs
109.8 mT
|
1.92 kg / 4.23 lbs
1920.5 g / 18.8 N
|
niskie ryzyko |
| 2 mm |
1019 Gs
101.9 mT
|
1.65 kg / 3.65 lbs
1654.9 g / 16.2 N
|
niskie ryzyko |
| 3 mm |
926 Gs
92.6 mT
|
1.37 kg / 3.01 lbs
1365.9 g / 13.4 N
|
niskie ryzyko |
| 5 mm |
733 Gs
73.3 mT
|
0.86 kg / 1.89 lbs
855.2 g / 8.4 N
|
niskie ryzyko |
| 10 mm |
379 Gs
37.9 mT
|
0.23 kg / 0.50 lbs
228.8 g / 2.2 N
|
niskie ryzyko |
| 15 mm |
203 Gs
20.3 mT
|
0.07 kg / 0.14 lbs
65.6 g / 0.6 N
|
niskie ryzyko |
| 20 mm |
116 Gs
11.6 mT
|
0.02 kg / 0.05 lbs
21.6 g / 0.2 N
|
niskie ryzyko |
| 30 mm |
46 Gs
4.6 mT
|
0.00 kg / 0.01 lbs
3.4 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 50 mm |
12 Gs
1.2 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.2 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
Tabela 2: Równoległa siła zsuwania (pion)
MPL 30x15x2 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
0.42 kg / 0.93 lbs
422.0 g / 4.1 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
0.38 kg / 0.85 lbs
384.0 g / 3.8 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.33 kg / 0.73 lbs
330.0 g / 3.2 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.27 kg / 0.60 lbs
274.0 g / 2.7 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.17 kg / 0.38 lbs
172.0 g / 1.7 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.05 kg / 0.10 lbs
46.0 g / 0.5 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.03 lbs
14.0 g / 0.1 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.01 lbs
4.0 g / 0.0 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Montaż pionowy (ścinanie) - udźwig wertykalny
MPL 30x15x2 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
0.63 kg / 1.40 lbs
633.0 g / 6.2 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
0.42 kg / 0.93 lbs
422.0 g / 4.1 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.21 kg / 0.47 lbs
211.0 g / 2.1 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
1.06 kg / 2.33 lbs
1055.0 g / 10.3 N
|
Tabela 4: Grubość stali (nasycenie) - dobór blachy
MPL 30x15x2 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.21 kg / 0.47 lbs
211.0 g / 2.1 N
|
| 1 mm |
|
0.53 kg / 1.16 lbs
527.5 g / 5.2 N
|
| 2 mm |
|
1.06 kg / 2.33 lbs
1055.0 g / 10.3 N
|
| 3 mm |
|
1.58 kg / 3.49 lbs
1582.5 g / 15.5 N
|
| 5 mm |
|
2.11 kg / 4.65 lbs
2110.0 g / 20.7 N
|
| 10 mm |
|
2.11 kg / 4.65 lbs
2110.0 g / 20.7 N
|
| 11 mm |
|
2.11 kg / 4.65 lbs
2110.0 g / 20.7 N
|
| 12 mm |
|
2.11 kg / 4.65 lbs
2110.0 g / 20.7 N
|
Tabela 5: Stabilność termiczna (stabilność) - limit termiczny
MPL 30x15x2 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
2.11 kg / 4.65 lbs
2110.0 g / 20.7 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
2.06 kg / 4.55 lbs
2063.6 g / 20.2 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
2.02 kg / 4.45 lbs
2017.2 g / 19.8 N
|
|
| 80 °C | -6.6% |
1.97 kg / 4.34 lbs
1970.7 g / 19.3 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
1.50 kg / 3.31 lbs
1502.3 g / 14.7 N
|
Tabela 6: Interakcja magnes-magnes (przyciąganie) - siły w układzie
MPL 30x15x2 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła zsuwania (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
3.67 kg / 8.10 lbs
2 169 Gs
|
0.55 kg / 1.22 lbs
551 g / 5.4 N
|
N/A |
| 1 mm |
3.53 kg / 7.79 lbs
2 257 Gs
|
0.53 kg / 1.17 lbs
530 g / 5.2 N
|
3.18 kg / 7.01 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
3.34 kg / 7.37 lbs
2 196 Gs
|
0.50 kg / 1.11 lbs
502 g / 4.9 N
|
3.01 kg / 6.64 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
3.12 kg / 6.89 lbs
2 122 Gs
|
0.47 kg / 1.03 lbs
469 g / 4.6 N
|
2.81 kg / 6.20 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
2.63 kg / 5.80 lbs
1 948 Gs
|
0.39 kg / 0.87 lbs
395 g / 3.9 N
|
2.37 kg / 5.22 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
1.49 kg / 3.28 lbs
1 465 Gs
|
0.22 kg / 0.49 lbs
223 g / 2.2 N
|
1.34 kg / 2.96 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
0.40 kg / 0.88 lbs
758 Gs
|
0.06 kg / 0.13 lbs
60 g / 0.6 N
|
0.36 kg / 0.79 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.01 kg / 0.03 lbs
142 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
2 g / 0.0 N
|
0.01 kg / 0.03 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.01 kg / 0.01 lbs
92 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.00 kg / 0.01 lbs
63 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
44 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
32 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
24 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Bezpieczeństwo (BHP) (implanty) - środki ostrożności
MPL 30x15x2 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 7.0 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 5.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 4.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 3.5 cm |
| Immobilizer | 50 Gs (5.0 mT) | 3.0 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 1.0 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 1.0 cm |
Tabela 8: Energia uderzenia (energia kinetyczna) - ostrzeżenie
MPL 30x15x2 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
19.00 km/h
(5.28 m/s)
|
0.09 J | |
| 30 mm |
30.91 km/h
(8.59 m/s)
|
0.25 J | |
| 50 mm |
39.87 km/h
(11.08 m/s)
|
0.41 J | |
| 100 mm |
56.39 km/h
(15.66 m/s)
|
0.83 J |
Tabela 9: Trwałość powłoki antykorozyjnej
MPL 30x15x2 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Flux)
MPL 30x15x2 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 6 236 Mx | 62.4 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.13 | Niski (Płaski) |
Tabela 11: Praca w wodzie (Magnet Fishing)
MPL 30x15x2 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 2.11 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
2.42 kg
(+0.31 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Siła zsuwająca
*Uwaga: Na pionowej ścianie magnes zachowa jedynie ułamek nominalnego udźwigu.
2. Efektywność, a grubość stali
*Zbyt cienki metal (np. blacha karoseryjna) drastycznie ogranicza udźwig magnesu.
3. Spadek mocy w temperaturze
*Dla materiału N38 maksymalna temperatura to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.13
Niniejsza symulacja obrazuje stabilność magnetyczną wybranego magnesu w konkretnych warunkach geometrycznych. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Skład chemiczny materiału
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Ekologia i recykling (GPSR)
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Inne produkty
Wady oraz zalety neodymowych magnesów Nd2Fe14B.
Mocne strony
- Zachowują swoje właściwości przez lata – zakłada się, że po dekadzie tracą na sile o niezauważalny 1%.
- Wyróżniają się wyjątkową odpornością na demagnetyzację, nawet w silnych polach zewnętrznych.
- Warstwa ochronna (np. niklowa) zapewnia im metaliczny połysk, co ma znaczenie estetyczne.
- Indukcja magnetyczna na powierzchni tych magnesów jest bardzo wysoka, co czyni je najsilniejszymi w swojej klasie.
- Są przystosowane do pracy w ekstremalnym cieple – wybrane modele znoszą temperaturę do 230°C (zależnie od wymiarów).
- Duża swoboda w doborze kształtu i wymiaru to ich ogromny plus w inżynierii.
- Stanowią kluczowy element w innowacjach, zasilając układy napędowe, sprzęt szpitalny czy elektronikę użytkową.
- Mały rozmiar, wielka moc – przy niewielkich gabarytach oferują ogromną siłę, co jest kluczowe przy budowie małych urządzeń.
Minusy
- Ze względu na kruchość, wymagają ostrożności. Silne uderzenie może je zniszczyć, stąd rekomendacja stosowania osłon.
- Wysoka temperatura to wróg neodymów – powyżej 80°C tracą właściwości. Do zadań specjalnych polecamy wersje odporne [AH], działającą stabilnie aż do 230°C.
- Brak odporności na wodę skutkuje utlenianiem. Do zadań zewnętrznych sugerujemy wyłącznie magnesy w pełnej izolacji (plastik/guma).
- Obróbka jest trudna – wykonanie gwintu w samym magnesie jest ryzykowne. Lepiej wybrać gotowe uchwyty magnetyczne (magnes w obudowie).
- Zachowaj ostrożność – połknięcie magnesów przez dziecko to zagrożenie życia. Ponadto, ich obecność w ciele uniemożliwia diagnostykę obrazową.
- Za jakość trzeba płacić – magnesy neodymowe są droższe od ceramicznych, co wpływa na budżet projektu.
Analiza siły trzymania
Udźwig maksymalny dla magnesu neodymowego – co się na to składa?
- z wykorzystaniem blachy ze stali niskowęglowej, działającej jako idealny przewodnik strumienia
- której wymiar poprzeczny sięga przynajmniej 10 mm
- z płaszczyzną oczyszczoną i gładką
- w warunkach braku dystansu (powierzchnia do powierzchni)
- przy prostopadłym kierunku działania siły (kąt 90 stopni)
- w warunkach ok. 20°C
Co wpływa na udźwig w praktyce
- Dystans – obecność jakiejkolwiek warstwy (farba, taśma, powietrze) działa jak izolator, co redukuje udźwig gwałtownie (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Kierunek działania siły – największą siłę osiągamy tylko przy prostopadłym odrywaniu. Siła potrzebna do przesunięcia magnesu po blasze jest zazwyczaj wielokrotnie niższa (ok. 1/5 udźwigu).
- Masywność podłoża – za chuda płyta nie zamyka strumienia, przez co część strumienia jest tracona na drugą stronę.
- Rodzaj stali – stal miękka daje najlepsze rezultaty. Domieszki stopowe redukują właściwości magnetyczne i siłę trzymania.
- Faktura blachy – powierzchnie gładkie zapewniają maksymalny styk, co zwiększa nasycenie pola. Nierówny metal osłabiają chwyt.
- Wpływ temperatury – gorące środowisko osłabia pole magnetyczne. Zbyt wysoka temperatura może trwale uszkodzić magnes.
Udźwig wyznaczano z wykorzystaniem blachy o gładkiej powierzchni o optymalnej grubości (min. 20 mm), przy prostopadłym działaniu siły odrywającej, jednak przy próbie przesunięcia magnesu udźwig jest mniejszy nawet pięciokrotnie. Ponadto, nawet minimalna przerwa między powierzchnią magnesu, a blachą zmniejsza siłę trzymania.
Instrukcja bezpiecznej obsługi magnesów
Podatność na pękanie
Mimo niklowej powłoki, neodym jest delikatny i nie znosi udarów. Unikaj uderzeń, gdyż magnes może się pokruszyć na ostre, niebezpieczne kawałki.
Ryzyko pożaru
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Siła neodymu
Przed przystąpieniem do pracy, przeczytaj instrukcję. Gwałtowne złączenie może połamać magnes lub zranić dłoń. Bądź przewidujący.
Niebezpieczeństwo przytrzaśnięcia
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Chronić przed dziećmi
Artykuł tylko dla osób pełnoletnich. Małe elementy mogą zostać aspirrowane, co prowadzi do poważnych obrażeń. Przechowuj poza zasięgiem dzieci i zwierząt.
Ostrzeżenie dla sercowców
Zagrożenie życia: Magnesy neodymowe mogą wyłączyć stymulatory i defibrylatory. Nie zbliżaj się, jeśli posiadasz implanty elektroniczne.
Kompas i GPS
Uwaga: magnesy neodymowe generują pole, które dezorientują systemy nawigacji. Zachowaj odpowiednią odległość od komórki, tabletu i urządzeń GPS.
Nadwrażliwość na metale
Uwaga na nikiel: powłoka Ni-Cu-Ni zawiera nikiel. W przypadku wystąpienia świądu lub podrażnienia, należy natychmiast zakończyć pracę z magnesami i zabezpieczyć dłonie.
Nie zbliżaj do komputera
Nie zbliżaj magnesów do portfela, komputera czy telewizora. Pole magnetyczne może zniszczyć te urządzenia oraz wymazać paski magnetyczne z kart.
Maksymalna temperatura
Kontroluj ciepło. Podgrzanie magnesu powyżej 80 stopni Celsjusza trwale osłabi jego strukturę magnetyczną i siłę przyciągania.
