MPL 5x4x1 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
magnes neodymowy płytkowy
Numer katalogowy 020169
GTIN/EAN: 5906301811756
Długość
5 mm [±0,1 mm]
Szerokość
4 mm [±0,1 mm]
Wysokość
1 mm [±0,1 mm]
Waga
0.15 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
0.32 kg / 3.16 N
Indukcja magnetyczna
232.88 mT / 2329 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
0.1845 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
0.1500 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Zadzwoń do nas
+48 22 499 98 98
alternatywnie daj znać poprzez
nasz formularz online
na naszej stronie.
Właściwości i wygląd magnesów obliczysz dzięki naszemu
kalkulatorze masy magnetycznej.
Zamówienia złożone przed 14:00 realizujemy jeszcze dziś!
Karta produktu - MPL 5x4x1 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
Specyfikacja / charakterystyka - MPL 5x4x1 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 020169 |
| GTIN/EAN | 5906301811756 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Długość | 5 mm [±0,1 mm] |
| Szerokość | 4 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 1 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 0.15 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 0.32 kg / 3.16 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 232.88 mT / 2329 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Symulacja inżynierska magnesu neodymowego - raport
Przedstawione informacje są bezpośredni efekt kalkulacji inżynierskiej. Wyniki oparte są na modelach dla materiału Nd2Fe14B. Rzeczywiste warunki mogą różnić się od wartości teoretycznych. Traktuj te wyliczenia jako wstępny drogowskaz dla projektantów.
Tabela 1: Udźwig statyczny prostopadły (siła vs odległość) - spadek mocy
MPL 5x4x1 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
2327 Gs
232.7 mT
|
0.32 kg / 0.71 lbs
320.0 g / 3.1 N
|
niskie ryzyko |
| 1 mm |
1559 Gs
155.9 mT
|
0.14 kg / 0.32 lbs
143.7 g / 1.4 N
|
niskie ryzyko |
| 2 mm |
876 Gs
87.6 mT
|
0.05 kg / 0.10 lbs
45.3 g / 0.4 N
|
niskie ryzyko |
| 3 mm |
488 Gs
48.8 mT
|
0.01 kg / 0.03 lbs
14.1 g / 0.1 N
|
niskie ryzyko |
| 5 mm |
177 Gs
17.7 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1.9 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 10 mm |
31 Gs
3.1 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.1 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 15 mm |
10 Gs
1.0 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 20 mm |
4 Gs
0.4 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 30 mm |
1 Gs
0.1 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 50 mm |
0 Gs
0.0 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
Tabela 2: Równoległa siła ześlizgu (pion)
MPL 5x4x1 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
0.06 kg / 0.14 lbs
64.0 g / 0.6 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
0.03 kg / 0.06 lbs
28.0 g / 0.3 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.02 lbs
10.0 g / 0.1 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
2.0 g / 0.0 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Montaż pionowy (ścinanie) - udźwig wertykalny
MPL 5x4x1 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
0.10 kg / 0.21 lbs
96.0 g / 0.9 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
0.06 kg / 0.14 lbs
64.0 g / 0.6 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.03 kg / 0.07 lbs
32.0 g / 0.3 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
0.16 kg / 0.35 lbs
160.0 g / 1.6 N
|
Tabela 4: Grubość stali (wpływ podłoża) - dobór blachy
MPL 5x4x1 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.03 kg / 0.07 lbs
32.0 g / 0.3 N
|
| 1 mm |
|
0.08 kg / 0.18 lbs
80.0 g / 0.8 N
|
| 2 mm |
|
0.16 kg / 0.35 lbs
160.0 g / 1.6 N
|
| 3 mm |
|
0.24 kg / 0.53 lbs
240.0 g / 2.4 N
|
| 5 mm |
|
0.32 kg / 0.71 lbs
320.0 g / 3.1 N
|
| 10 mm |
|
0.32 kg / 0.71 lbs
320.0 g / 3.1 N
|
| 11 mm |
|
0.32 kg / 0.71 lbs
320.0 g / 3.1 N
|
| 12 mm |
|
0.32 kg / 0.71 lbs
320.0 g / 3.1 N
|
Tabela 5: Wytrzymałość temperaturowa (stabilność) - próg odporności
MPL 5x4x1 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
0.32 kg / 0.71 lbs
320.0 g / 3.1 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
0.31 kg / 0.69 lbs
313.0 g / 3.1 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
0.31 kg / 0.67 lbs
305.9 g / 3.0 N
|
|
| 80 °C | -6.6% |
0.30 kg / 0.66 lbs
298.9 g / 2.9 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
0.23 kg / 0.50 lbs
227.8 g / 2.2 N
|
Tabela 6: Dwa magnesy (odpychanie) - siły w układzie
MPL 5x4x1 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Opór ścinania (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
0.67 kg / 1.47 lbs
3 878 Gs
|
0.10 kg / 0.22 lbs
100 g / 1.0 N
|
N/A |
| 1 mm |
0.48 kg / 1.06 lbs
3 959 Gs
|
0.07 kg / 0.16 lbs
72 g / 0.7 N
|
0.43 kg / 0.96 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
0.30 kg / 0.66 lbs
3 118 Gs
|
0.04 kg / 0.10 lbs
45 g / 0.4 N
|
0.27 kg / 0.59 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
0.17 kg / 0.38 lbs
2 356 Gs
|
0.03 kg / 0.06 lbs
26 g / 0.3 N
|
0.15 kg / 0.34 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
0.05 kg / 0.12 lbs
1 302 Gs
|
0.01 kg / 0.02 lbs
8 g / 0.1 N
|
0.05 kg / 0.10 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
0.00 kg / 0.01 lbs
355 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
63 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
5 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
3 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
2 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
1 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
1 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
1 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Zagrożenia (implanty) - środki ostrożności
MPL 5x4x1 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 2.0 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 2.0 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 1.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 1.0 cm |
| Pilot do auta | 50 Gs (5.0 mT) | 1.0 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 0.5 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 0.5 cm |
Tabela 8: Zderzenia (energia kinetyczna) - ostrzeżenie
MPL 5x4x1 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
46.59 km/h
(12.94 m/s)
|
0.01 J | |
| 30 mm |
80.68 km/h
(22.41 m/s)
|
0.04 J | |
| 50 mm |
104.16 km/h
(28.93 m/s)
|
0.06 J | |
| 100 mm |
147.30 km/h
(40.92 m/s)
|
0.13 J |
Tabela 9: Specyfikacja ochrony powierzchni
MPL 5x4x1 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Flux)
MPL 5x4x1 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 531 Mx | 5.3 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.29 | Niski (Płaski) |
Tabela 11: Fizyka poszukiwań podwodnych
MPL 5x4x1 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 0.32 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
0.37 kg
(+0.05 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Montaż na ścianie (ześlizg)
*Ważne: Na powierzchni pionowej magnes zachowa jedynie ułamek siły prostopadłej.
2. Nasycenie magnetyczne
*Zbyt cienki metal (np. blacha karoseryjna) wyraźnie ogranicza udźwig magnesu.
3. Spadek mocy w temperaturze
*Dla standardowych magnesów krytyczny próg to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.29
Powyższy wykres prezentuje charakterystykę magnetyczną materiału w drugim kwadrancie pętli histerezy. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Specyfikacja materiałowa
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Ekologia i recykling (GPSR)
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Inne produkty
Wady oraz zalety magnesów neodymowych Nd2Fe14B.
Zalety
- Cechują się stabilnością – przez okres ok. 10 lat gubią nie więcej niż ~1% swojej mocy (pomiary wskazują na taką wartość).
- Zewnętrzne pola magnetyczne nie powodują ich szybkiego rozmagnesowania – posiadają dużą zdolność odporności magnetycznej.
- Dzięki warstwie ochronnej (nikiel, złoto, srebro) mają estetyczny, błyszczący wygląd.
- Oferują najwyższą indukcję magnetyczną w punkcie styku, co gwarantuje ogromną siłę.
- Specjalna mieszanka pierwiastków sprawia, że są odporne na wysokie temperatury (zależnie od kształtu, nawet do 230°C).
- Można je precyzyjnie obrabiać do specyficznych wymiarów, co pozwala na ich adaptację w skomplikowanych urządzeniach.
- Pełnią kluczową rolę w rozwoju technologii, będąc sercem silników, pamięci masowych i urządzeń ratujących życie.
- Moc w skali mikro – ich mała masa nie przeszkadza w generowaniu dużej siły przyciągania.
Minusy
- Uwaga na uszkodzenia mechaniczne – bez zabezpieczenia mogą pękać przy upadku na twarde podłoże.
- Uwaga na temperaturę – dla zwykłych magnesów limit to 80°C. W gorącym środowisku (do 230°C) sprawdzą się tylko modele z oznaczeniem [AH].
- Ryzyko korozji: bez osłony magnes ulegnie utlenieniu na deszczu. Wybierz wersje w obudowie z tworzywa do zastosowań zewnętrznych.
- Trudności montażowe: zamiast próbować robić otwory kruchy magnes, wybierz uchwytów w stalowej obudowie, które posiadają gwinty.
- Produkt niebezpieczny po połknięciu. Bezwzględnie chronić przed dziećmi. Wewnątrz ciała magnesy mogą się połączyć, powodując uszkodzenia jelit.
- Wyższa cena w porównaniu do tańszych zamienników to ich minus, szczególnie przy dużych ilościach.
Charakterystyka udźwigu
Wytrzymałość magnetyczna na maksimum – co się na to składa?
- przy zastosowaniu zwory ze specjalnej stali pomiarowej, zapewniającej pełne nasycenie magnetyczne
- której grubość sięga przynajmniej 10 mm
- charakteryzującej się brakiem chropowatości
- bez najmniejszej warstwy izolującej pomiędzy magnesem a stalą
- dla siły przyłożonej pod kątem prostym (w osi magnesu)
- przy temperaturze ok. 20 stopni Celsjusza
Udźwig w praktyce – czynniki wpływu
- Dystans – obecność ciała obcego (farba, brud, powietrze) działa jak izolator, co redukuje moc lawinowo (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Wektor obciążenia – największą siłę osiągamy tylko przy ciągnięciu pod kątem 90°. Opór przy zsuwaniu magnesu po powierzchni jest z reguły wielokrotnie niższa (ok. 1/5 udźwigu).
- Grubość elementu – aby wykorzystać 100% mocy, stal musi być odpowiednio gruba. Cienka blacha ogranicza siłę przyciągania (magnes „przebija” ją na wylot).
- Gatunek stali – najlepszym wyborem jest stal o wysokiej przenikalności. Stale hartowane mogą mieć gorsze właściwości magnetyczne.
- Gładkość – idealny styk uzyskamy tylko na wypolerowanej stali. Chropowata faktura tworzą poduszki powietrzne, osłabiając magnes.
- Ciepło – magnesy neodymowe posiadają ujemny współczynnik temperaturowy. Gdy jest gorąco są słabsze, a w niskich zyskują na sile (do pewnej granicy).
Pomiar udźwigu realizowano na blachach o gładkiej powierzchni o odpowiedniej grubości, przy siłach prostopadłych, natomiast przy działaniu siły na zsuwanie nośność jest mniejsza nawet pięć razy. Ponadto, nawet minimalna przerwa między magnesem, a blachą obniża udźwig.
Ostrzeżenia
Siła zgniatająca
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Bezpieczna praca
Stosuj magnesy świadomie. Ich ogromna siła może zszokować nawet profesjonalistów. Bądź skupiony i respektuj ich siły.
Produkt nie dla dzieci
Silne magnesy nie są przeznaczone dla dzieci. Połknięcie dwóch lub więcej magnesów może skutkować ich przyciągnięciem przez ścianki jelit, co stanowi stan krytyczny i wymaga pilnej interwencji chirurgicznej.
Rozprysk materiału
Spieki NdFeB to spiek proszkowy, co oznacza, że są łamliwe jak szkło. Upadek dwóch magnesów spowoduje ich rozkruszenie na drobne kawałki.
Samozapłon
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Dla uczulonych
Badania wskazują, że nikiel (standardowe zabezpieczenie magnesów) jest częstą przyczyną uczuleń. Jeśli Twoja skóra źle reaguje na metale, unikaj trzymania magnesów gołą dłonią lub zakup wersje w obudowie plastikowej.
Przegrzanie magnesu
Nie przegrzewaj. Magnesy neodymowe są nieodporne na temperaturę. Jeśli potrzebujesz odporności powyżej 80°C, wybierz specjalne serie wysokotemperaturowe (H, SH, UH).
Zagrożenie życia
Osoby z rozrusznikiem serca muszą zachować duży odstęp od magnesów. Silny magnes może zakłócić działanie urządzenia ratującego życie.
Niszczenie danych
Bardzo silne oddziaływanie może zniszczyć zapis na kartach płatniczych, nośnikach HDD i innych pamięciach. Utrzymuj odległość min. 10 cm.
Elektronika precyzyjna
Ważna informacja: magnesy neodymowe generują pole, które zakłócają elektronikę precyzyjną. Utrzymuj bezpieczny dystans od komórki, tabletu i urządzeń GPS.
