MPL 20x5x5 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
magnes neodymowy płytkowy
Numer katalogowy 020132
GTIN/EAN: 5906301811381
Długość
20 mm [±0,1 mm]
Szerokość
5 mm [±0,1 mm]
Wysokość
5 mm [±0,1 mm]
Waga
3.75 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
4.42 kg / 43.32 N
Indukcja magnetyczna
456.78 mT / 4568 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
2.76 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
2.24 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Zadzwoń do nas
+48 888 99 98 98
ewentualnie daj znać przez
formularz kontaktowy
na stronie kontakt.
Siłę i formę magnesu neodymowego zobaczysz u nas w
naszym kalkulatorze magnetycznym.
Zamów do 14:00, a wyślemy dziś!
Parametry produktu - MPL 20x5x5 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
Specyfikacja / charakterystyka - MPL 20x5x5 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 020132 |
| GTIN/EAN | 5906301811381 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Długość | 20 mm [±0,1 mm] |
| Szerokość | 5 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 5 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 3.75 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 4.42 kg / 43.32 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 456.78 mT / 4568 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Symulacja fizyczna magnesu - raport
Przedstawione dane są wynik kalkulacji fizycznej. Wyniki bazują na modelach dla materiału Nd2Fe14B. Realne warunki mogą różnić się od wartości teoretycznych. Traktuj te wyliczenia jako wstępny drogowskaz podczas planowania montażu.
Tabela 1: Siła prostopadła statyczna (udźwig vs dystans) - spadek mocy
MPL 20x5x5 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
4563 Gs
456.3 mT
|
4.42 kg / 9.74 lbs
4420.0 g / 43.4 N
|
uwaga |
| 1 mm |
3323 Gs
332.3 mT
|
2.34 kg / 5.17 lbs
2344.7 g / 23.0 N
|
uwaga |
| 2 mm |
2341 Gs
234.1 mT
|
1.16 kg / 2.56 lbs
1163.0 g / 11.4 N
|
niskie ryzyko |
| 3 mm |
1678 Gs
167.8 mT
|
0.60 kg / 1.32 lbs
597.4 g / 5.9 N
|
niskie ryzyko |
| 5 mm |
944 Gs
94.4 mT
|
0.19 kg / 0.42 lbs
189.2 g / 1.9 N
|
niskie ryzyko |
| 10 mm |
320 Gs
32.0 mT
|
0.02 kg / 0.05 lbs
21.7 g / 0.2 N
|
niskie ryzyko |
| 15 mm |
141 Gs
14.1 mT
|
0.00 kg / 0.01 lbs
4.2 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 20 mm |
73 Gs
7.3 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1.1 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 30 mm |
26 Gs
2.6 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.1 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 50 mm |
7 Gs
0.7 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
Tabela 2: Siła równoległa ześlizgu (ściana)
MPL 20x5x5 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
0.88 kg / 1.95 lbs
884.0 g / 8.7 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
0.47 kg / 1.03 lbs
468.0 g / 4.6 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.23 kg / 0.51 lbs
232.0 g / 2.3 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.12 kg / 0.26 lbs
120.0 g / 1.2 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.04 kg / 0.08 lbs
38.0 g / 0.4 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.01 lbs
4.0 g / 0.0 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Montaż pionowy (poślizg) - zachowanie na śliskim podłożu
MPL 20x5x5 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
1.33 kg / 2.92 lbs
1326.0 g / 13.0 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
0.88 kg / 1.95 lbs
884.0 g / 8.7 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.44 kg / 0.97 lbs
442.0 g / 4.3 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
2.21 kg / 4.87 lbs
2210.0 g / 21.7 N
|
Tabela 4: Grubość stali (nasycenie) - dobór blachy
MPL 20x5x5 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.44 kg / 0.97 lbs
442.0 g / 4.3 N
|
| 1 mm |
|
1.11 kg / 2.44 lbs
1105.0 g / 10.8 N
|
| 2 mm |
|
2.21 kg / 4.87 lbs
2210.0 g / 21.7 N
|
| 3 mm |
|
3.32 kg / 7.31 lbs
3315.0 g / 32.5 N
|
| 5 mm |
|
4.42 kg / 9.74 lbs
4420.0 g / 43.4 N
|
| 10 mm |
|
4.42 kg / 9.74 lbs
4420.0 g / 43.4 N
|
| 11 mm |
|
4.42 kg / 9.74 lbs
4420.0 g / 43.4 N
|
| 12 mm |
|
4.42 kg / 9.74 lbs
4420.0 g / 43.4 N
|
Tabela 5: Stabilność termiczna (zachowanie materiału) - limit termiczny
MPL 20x5x5 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
4.42 kg / 9.74 lbs
4420.0 g / 43.4 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
4.32 kg / 9.53 lbs
4322.8 g / 42.4 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
4.23 kg / 9.32 lbs
4225.5 g / 41.5 N
|
|
| 80 °C | -6.6% |
4.13 kg / 9.10 lbs
4128.3 g / 40.5 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
3.15 kg / 6.94 lbs
3147.0 g / 30.9 N
|
Tabela 6: Dwa magnesy (przyciąganie) - siły w układzie
MPL 20x5x5 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła ścinająca (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
12.84 kg / 28.30 lbs
5 504 Gs
|
1.93 kg / 4.24 lbs
1925 g / 18.9 N
|
N/A |
| 1 mm |
9.53 kg / 21.01 lbs
7 864 Gs
|
1.43 kg / 3.15 lbs
1430 g / 14.0 N
|
8.58 kg / 18.91 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
6.81 kg / 15.01 lbs
6 647 Gs
|
1.02 kg / 2.25 lbs
1021 g / 10.0 N
|
6.13 kg / 13.51 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
4.79 kg / 10.57 lbs
5 577 Gs
|
0.72 kg / 1.59 lbs
719 g / 7.1 N
|
4.31 kg / 9.51 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
2.40 kg / 5.30 lbs
3 949 Gs
|
0.36 kg / 0.79 lbs
360 g / 3.5 N
|
2.16 kg / 4.77 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
0.55 kg / 1.21 lbs
1 888 Gs
|
0.08 kg / 0.18 lbs
82 g / 0.8 N
|
0.49 kg / 1.09 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
0.06 kg / 0.14 lbs
640 Gs
|
0.01 kg / 0.02 lbs
9 g / 0.1 N
|
0.06 kg / 0.13 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
84 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
53 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
35 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
24 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
18 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
13 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Bezpieczeństwo (BHP) (implanty) - środki ostrożności
MPL 20x5x5 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 6.0 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 4.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 3.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 3.0 cm |
| Pilot do auta | 50 Gs (5.0 mT) | 2.5 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 1.0 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 1.0 cm |
Tabela 8: Zderzenia (ryzyko pęknięcia) - skutki zderzenia
MPL 20x5x5 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
34.73 km/h
(9.65 m/s)
|
0.17 J | |
| 30 mm |
59.97 km/h
(16.66 m/s)
|
0.52 J | |
| 50 mm |
77.42 km/h
(21.51 m/s)
|
0.87 J | |
| 100 mm |
109.49 km/h
(30.41 m/s)
|
1.73 J |
Tabela 9: Parametry powłoki (trwałość)
MPL 20x5x5 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Strumień)
MPL 20x5x5 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 4 204 Mx | 42.0 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.54 | Niski (Płaski) |
Tabela 11: Fizyka poszukiwań podwodnych
MPL 20x5x5 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 4.42 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
5.06 kg
(+0.64 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Udźwig w pionie
*Uwaga: Na pionowej ścianie magnes zachowa zaledwie ok. 20-30% siły prostopadłej.
2. Efektywność, a grubość stali
*Cienka blacha (np. blacha karoseryjna) wyraźnie ogranicza siłę trzymania.
3. Wytrzymałość temperaturowa
*W klasie N38 granica bezpieczeństwa to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.54
Niniejsza symulacja obrazuje stabilność magnetyczną wybranego magnesu w konkretnych warunkach geometrycznych. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Skład chemiczny materiału
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Zrównoważony rozwój
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Sprawdź inne oferty
Wady oraz zalety magnesów z neodymu Nd2Fe14B.
Mocne strony
- Zachowują swoje właściwości przez lata – zakłada się, że po dekadzie słabną o niezauważalny 1%.
- Pozostają niewrażliwe na zewnętrzne zakłócenia, co czyni je odpornymi na rozmagnesowanie w wymagającym środowisku.
- Pokrycie materiałami takimi jak nikiel czy złoto nadaje im profesjonalny i lśniący charakter.
- Oferują najwyższą indukcję magnetyczną w punkcie styku, co przekłada się na skuteczność.
- Wersje specjalistyczne funkcjonują w temperaturach sięgających 230°C, zachowując swoje właściwości.
- Duża swoboda w doborze kształtu i wymiaru to ich wielka zaleta w inżynierii.
- Pełnią kluczową rolę w rozwoju technologii, będąc sercem silników, dysków i urządzeń ratujących życie.
- Idealny stosunek wielkości do siły – są małe, ale niezwykle mocne, co pozwala na ich montaż w ciasnych przestrzeniach.
Ograniczenia
- Ze względu na brak elastyczności, wymagają ostrożności. Silne uderzenie może je zniszczyć, stąd zalecenie stosowania osłon.
- Wysoka temperatura to wróg neodymów – powyżej 80°C tracą właściwości. Do zadań specjalnych polecamy serię [AH], działającą stabilnie aż do 230°C.
- Ryzyko korozji: bez osłony magnes zardzewieje na deszczu. Rozważ wersje w obudowie z tworzywa do zastosowań zewnętrznych.
- Ze względu na twardość, nie zaleca się obróbki mechanicznej magnesu. Bezpieczniej użyć magnesu wklejonego w stalowy kubek z gwintem.
- Ryzyko połknięcia – małe elementy są niebezpieczne dla najmłodszych. Połknięcie kilku sztuk grozi operacją. Dodatkowo mogą zakłócać badania (np. rezonans).
- Za jakość trzeba płacić – magnesy neodymowe są droższe od ceramicznych, co wpływa na ekonomię rozwiązania.
Analiza siły trzymania
Siła oderwania magnesu w optymalnych warunkach – co ma na to wpływ?
- z użyciem blachy ze miękkiej stali, która służy jako idealny przewodnik strumienia
- posiadającej masywność min. 10 mm dla pełnego zamknięcia strumienia
- charakteryzującej się równą strukturą
- w warunkach idealnego przylegania (powierzchnia do powierzchni)
- podczas odrywania w kierunku pionowym do płaszczyzny mocowania
- w warunkach ok. 20°C
Czynniki determinujące udźwig w warunkach realnych
- Przerwa między powierzchniami – nawet ułamek milimetra dystansu (spowodowany np. okleiną lub brudem) zmniejsza siłę przyciągania, często o połowę przy zaledwie 0,5 mm.
- Kierunek działania siły – maksymalny parametr mamy tylko przy prostopadłym odrywaniu. Siła ścinająca magnesu po blasze jest zazwyczaj wielokrotnie niższa (ok. 1/5 udźwigu).
- Masywność podłoża – zbyt cienka płyta nie przyjmuje całego pola, przez co część strumienia ucieka na drugą stronę.
- Rodzaj stali – stal niskowęglowa przyciąga najlepiej. Większa zawartość węgla zmniejszają przenikalność magnetyczną i siłę trzymania.
- Faktura blachy – powierzchnie gładkie zapewniają maksymalny styk, co zwiększa nasycenie pola. Powierzchnie chropowate zmniejszają efektywność.
- Warunki termiczne – magnesy neodymowe posiadają wrażliwość na temperaturę. W wyższych temperaturach są słabsze, a w niskich zyskują na sile (do pewnej granicy).
Pomiar udźwigu wykonywano na gładkiej blaszce o odpowiedniej grubości, przy siłach prostopadłych, z kolei przy działaniu siły na zsuwanie udźwig jest mniejszy nawet pięciokrotnie. Co więcej, nawet niewielka szczelina między powierzchnią magnesu, a blachą redukuje siłę trzymania.
Ostrzeżenia
Nośniki danych
Ekstremalne oddziaływanie może skasować dane na kartach płatniczych, nośnikach HDD i innych nośnikach magnetycznych. Utrzymuj odległość min. 10 cm.
Niebezpieczeństwo przytrzaśnięcia
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Ostrzeżenie dla sercowców
Uwaga zdrowotna: Magnesy neodymowe mogą dezaktywować stymulatory i defibrylatory. Unikaj kontaktu, jeśli masz wszczepione urządzenia wspomagające.
Elektronika precyzyjna
Moduły GPS i smartfony są wyjątkowo podatne na pole magnetyczne. Bliskie sąsiedztwo z silnym magnesem może trwale uszkodzić czujniki w Twoim telefonie.
Zagrożenie wybuchem pyłu
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Trwała utrata siły
Nie przegrzewaj. Magnesy neodymowe są nieodporne na temperaturę. Jeśli potrzebujesz odporności powyżej 80°C, zapytaj nas o magnesy odporne na ciepło (H, SH, UH).
Ogromna siła
Postępuj ostrożnie. Magnesy neodymowe przyciągają z dużej odległości i łączą się z ogromną siłą, często gwałtowniej niż zdążysz zareagować.
Nie dawać dzieciom
Artykuł tylko dla osób pełnoletnich. Małe elementy mogą zostać połknięte, co prowadzi do perforacji jelit. Przechowuj poza zasięgiem dzieci i zwierząt.
Nadwrażliwość na metale
Badania wskazują, że powłoka niklowa (typowe wykończenie magnesów) jest częstą przyczyną uczuleń. Jeśli masz uczulenie, wystrzegaj się trzymania magnesów gołą dłonią lub wybierz wersje w obudowie plastikowej.
Ryzyko pęknięcia
Uwaga na odpryski. Magnesy mogą eksplodować przy niekontrolowanym uderzeniu, wyrzucając ostre odłamki w powietrze. Noś okulary.
