MW 40x10 / N38 - magnes neodymowy walcowy
magnes neodymowy walcowy
Numer katalogowy 010066
GTIN/EAN: 5906301810650
Średnica Ø
40 mm [±0,1 mm]
Wysokość
10 mm [±0,1 mm]
Waga
94.25 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
27.73 kg / 271.99 N
Indukcja magnetyczna
277.22 mT / 2772 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
36.57 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
29.73 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Zadzwoń już teraz
+48 22 499 98 98
albo daj znać poprzez
formularz kontaktowy
w sekcji kontakt.
Siłę a także wygląd magnesu neodymowego obliczysz dzięki naszemu
kalkulatorze magnetycznym.
Zamówienia złożone do godziny 14:00 zostaną wysłane tego samego dnia roboczego.
Specyfikacja techniczna produktu - MW 40x10 / N38 - magnes neodymowy walcowy
Specyfikacja / charakterystyka - MW 40x10 / N38 - magnes neodymowy walcowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 010066 |
| GTIN/EAN | 5906301810650 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Średnica Ø | 40 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 10 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 94.25 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 27.73 kg / 271.99 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 277.22 mT / 2772 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Symulacja inżynierska magnesu neodymowego - raport
Przedstawione informacje stanowią wynik kalkulacji inżynierskiej. Wyniki zostały wyliczone na algorytmach dla materiału Nd2Fe14B. Realne warunki mogą nieznacznie odbiegać od wyników symulacji. Prosimy traktować te dane jako pomoc pomocniczą podczas planowania montażu.
Tabela 1: Siła prostopadła statyczna (siła vs odległość) - charakterystyka
MW 40x10 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
2772 Gs
277.2 mT
|
27.73 kg / 61.13 lbs
27730.0 g / 272.0 N
|
krytyczny poziom |
| 1 mm |
2678 Gs
267.8 mT
|
25.89 kg / 57.08 lbs
25889.6 g / 254.0 N
|
krytyczny poziom |
| 2 mm |
2573 Gs
257.3 mT
|
23.89 kg / 52.68 lbs
23893.3 g / 234.4 N
|
krytyczny poziom |
| 3 mm |
2459 Gs
245.9 mT
|
21.83 kg / 48.12 lbs
21827.6 g / 214.1 N
|
krytyczny poziom |
| 5 mm |
2216 Gs
221.6 mT
|
17.73 kg / 39.08 lbs
17728.1 g / 173.9 N
|
krytyczny poziom |
| 10 mm |
1611 Gs
161.1 mT
|
9.37 kg / 20.66 lbs
9371.0 g / 91.9 N
|
uwaga |
| 15 mm |
1121 Gs
112.1 mT
|
4.54 kg / 10.01 lbs
4538.6 g / 44.5 N
|
uwaga |
| 20 mm |
775 Gs
77.5 mT
|
2.17 kg / 4.77 lbs
2165.8 g / 21.2 N
|
uwaga |
| 30 mm |
387 Gs
38.7 mT
|
0.54 kg / 1.19 lbs
539.8 g / 5.3 N
|
bezpieczny |
| 50 mm |
125 Gs
12.5 mT
|
0.06 kg / 0.12 lbs
56.6 g / 0.6 N
|
bezpieczny |
Tabela 2: Równoległa siła obsunięcia (pion)
MW 40x10 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
5.55 kg / 12.23 lbs
5546.0 g / 54.4 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
5.18 kg / 11.42 lbs
5178.0 g / 50.8 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
4.78 kg / 10.53 lbs
4778.0 g / 46.9 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
4.37 kg / 9.63 lbs
4366.0 g / 42.8 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
3.55 kg / 7.82 lbs
3546.0 g / 34.8 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
1.87 kg / 4.13 lbs
1874.0 g / 18.4 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.91 kg / 2.00 lbs
908.0 g / 8.9 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.43 kg / 0.96 lbs
434.0 g / 4.3 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.11 kg / 0.24 lbs
108.0 g / 1.1 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.03 lbs
12.0 g / 0.1 N
|
Tabela 3: Siła na ścianie (ścinanie) - udźwig wertykalny
MW 40x10 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
8.32 kg / 18.34 lbs
8319.0 g / 81.6 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
5.55 kg / 12.23 lbs
5546.0 g / 54.4 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
2.77 kg / 6.11 lbs
2773.0 g / 27.2 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
13.87 kg / 30.57 lbs
13865.0 g / 136.0 N
|
Tabela 4: Grubość stali (nasycenie) - dobór blachy
MW 40x10 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
1.39 kg / 3.06 lbs
1386.5 g / 13.6 N
|
| 1 mm |
|
3.47 kg / 7.64 lbs
3466.3 g / 34.0 N
|
| 2 mm |
|
6.93 kg / 15.28 lbs
6932.5 g / 68.0 N
|
| 3 mm |
|
10.40 kg / 22.93 lbs
10398.8 g / 102.0 N
|
| 5 mm |
|
17.33 kg / 38.21 lbs
17331.3 g / 170.0 N
|
| 10 mm |
|
27.73 kg / 61.13 lbs
27730.0 g / 272.0 N
|
| 11 mm |
|
27.73 kg / 61.13 lbs
27730.0 g / 272.0 N
|
| 12 mm |
|
27.73 kg / 61.13 lbs
27730.0 g / 272.0 N
|
Tabela 5: Praca w cieple (stabilność) - spadek mocy
MW 40x10 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
27.73 kg / 61.13 lbs
27730.0 g / 272.0 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
27.12 kg / 59.79 lbs
27119.9 g / 266.0 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
26.51 kg / 58.44 lbs
26509.9 g / 260.1 N
|
|
| 80 °C | -6.6% |
25.90 kg / 57.10 lbs
25899.8 g / 254.1 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
19.74 kg / 43.53 lbs
19743.8 g / 193.7 N
|
Tabela 6: Interakcja magnes-magnes (przyciąganie) - zasięg pola
MW 40x10 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła ścinająca (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
59.52 kg / 131.22 lbs
4 382 Gs
|
8.93 kg / 19.68 lbs
8928 g / 87.6 N
|
N/A |
| 1 mm |
57.61 kg / 127.01 lbs
5 454 Gs
|
8.64 kg / 19.05 lbs
8642 g / 84.8 N
|
51.85 kg / 114.31 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
55.57 kg / 122.52 lbs
5 357 Gs
|
8.34 kg / 18.38 lbs
8336 g / 81.8 N
|
50.01 kg / 110.26 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
53.46 kg / 117.85 lbs
5 254 Gs
|
8.02 kg / 17.68 lbs
8019 g / 78.7 N
|
48.11 kg / 106.07 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
49.08 kg / 108.20 lbs
5 034 Gs
|
7.36 kg / 16.23 lbs
7362 g / 72.2 N
|
44.17 kg / 97.38 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
38.05 kg / 83.89 lbs
4 433 Gs
|
5.71 kg / 12.58 lbs
5708 g / 56.0 N
|
34.25 kg / 75.50 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
20.11 kg / 44.35 lbs
3 223 Gs
|
3.02 kg / 6.65 lbs
3017 g / 29.6 N
|
18.10 kg / 39.91 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
2.27 kg / 5.01 lbs
1 083 Gs
|
0.34 kg / 0.75 lbs
341 g / 3.3 N
|
2.05 kg / 4.51 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
1.16 kg / 2.55 lbs
773 Gs
|
0.17 kg / 0.38 lbs
174 g / 1.7 N
|
1.04 kg / 2.30 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.62 kg / 1.36 lbs
565 Gs
|
0.09 kg / 0.20 lbs
93 g / 0.9 N
|
0.56 kg / 1.23 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.35 kg / 0.76 lbs
422 Gs
|
0.05 kg / 0.11 lbs
52 g / 0.5 N
|
0.31 kg / 0.69 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.20 kg / 0.44 lbs
322 Gs
|
0.03 kg / 0.07 lbs
30 g / 0.3 N
|
0.18 kg / 0.40 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.12 kg / 0.27 lbs
251 Gs
|
0.02 kg / 0.04 lbs
18 g / 0.2 N
|
0.11 kg / 0.24 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Zagrożenia (implanty) - ostrzeżenia
MW 40x10 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 16.5 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 13.0 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 10.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 8.0 cm |
| Pilot do auta | 50 Gs (5.0 mT) | 7.5 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 3.0 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 2.5 cm |
Tabela 8: Zderzenia (energia kinetyczna) - skutki zderzenia
MW 40x10 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
20.63 km/h
(5.73 m/s)
|
1.55 J | |
| 30 mm |
30.32 km/h
(8.42 m/s)
|
3.34 J | |
| 50 mm |
38.73 km/h
(10.76 m/s)
|
5.45 J | |
| 100 mm |
54.71 km/h
(15.20 m/s)
|
10.88 J |
Tabela 9: Parametry powłoki (trwałość)
MW 40x10 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane konstrukcyjne (Strumień)
MW 40x10 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 38 700 Mx | 387.0 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.35 | Niski (Płaski) |
Tabela 11: Praca w wodzie (Magnet Fishing)
MW 40x10 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 27.73 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
31.75 kg
(+4.02 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Udźwig w pionie
*Pamiętaj: Na powierzchni pionowej magnes utrzyma zaledwie ułamek nominalnego udźwigu.
2. Efektywność, a grubość stali
*Zbyt cienki metal (np. blacha karoseryjna) wyraźnie redukuje siłę trzymania.
3. Wytrzymałość temperaturowa
*W klasie N38 maksymalna temperatura to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.35
Powyższy wykres prezentuje charakterystykę magnetyczną materiału w drugim kwadrancie pętli histerezy. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Analiza pierwiastkowa
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Ekologia i recykling (GPSR)
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Sprawdź inne propozycje
Zalety oraz wady neodymowych magnesów Nd2Fe14B.
Mocne strony
- Długowieczność to ich atut – po upływie 10 lat utrata siły magnetycznej wynosi tylko ~1% (teoretycznie).
- Inne źródła magnetyzmu nie wpływają na ich szybkiego rozmagnesowania – posiadają dużą zdolność koercji.
- Dzięki warstwie ochronnej (NiCuNi, Au, srebro) mają estetyczny, metaliczny wygląd.
- Indukcja magnetyczna na powierzchni tych magnesów jest bardzo wysoka, co czyni je najwydajniejszymi w swojej klasie.
- Specjalna mieszanka pierwiastków sprawia, że są odporne na wysokie temperatury (zależnie od kształtu, nawet do 230°C).
- Duża swoboda w projektowaniu kształtu i wymiaru to ich ogromny plus w inżynierii.
- Znajdują szerokie zastosowanie w nowoczesnej technice – od napędów HDD i silników, po precyzyjną aparaturę medyczną.
- Dzięki kompaktowości, nie wymagają dużej przestrzeni, a jednocześnie gwarantują silne pole.
Minusy
- Kruchość to ich mankament. Mogą pęknąć przy zderzeniu, dlatego warto stosować obudowy lub uchwyty.
- Ograniczenia termiczne – dla zwykłych magnesów limit to 80°C. W gorącym środowisku (do 230°C) sprawdzą się tylko modele z oznaczeniem [AH].
- Nie lubią wody – szybko rdzewieją. Jeśli planujesz montaż w ogrodzie, najlepszą opcją są magnesy w plastikowej osłonie.
- Z uwagi na specyfikę materiału, nie zaleca się obróbki mechanicznej magnesu. Bezpieczniej użyć magnesu wklejonego w stalowy kubek z gwintem.
- Ryzyko połknięcia – małe elementy są niebezpieczne dla najmłodszych. Połknięcie kilku sztuk grozi poważnymi obrażeniami. Dodatkowo mogą utrudniać badania (np. rezonans).
- Wysoki koszt zakupu w porównaniu do tańszych zamienników to ich minus, szczególnie przy dużych ilościach.
Charakterystyka udźwigu
Udźwig maksymalny dla magnesu neodymowego – co się na to składa?
- z użyciem płyty ze stali o wysokiej przenikalności, pełniącej rolę idealny przewodnik strumienia
- posiadającej grubość co najmniej 10 mm dla pełnego zamknięcia strumienia
- z powierzchnią oczyszczoną i gładką
- bez najmniejszej przerwy powietrznej pomiędzy magnesem a stalą
- przy osiowym przyłożeniu siły odrywającej (kąt 90 stopni)
- w standardowej temperaturze otoczenia
Praktyczny udźwig: czynniki wpływające
- Przerwa między powierzchniami – nawet ułamek milimetra dystansu (spowodowany np. lakierem lub brudem) znacząco osłabia siłę przyciągania, często o połowę przy zaledwie 0,5 mm.
- Kierunek działania siły – największą siłę mamy tylko przy prostopadłym odrywaniu. Siła ścinająca magnesu po blasze jest standardowo wielokrotnie niższa (ok. 1/5 udźwigu).
- Grubość stali – za chuda płyta powoduje nasycenie magnetyczne, przez co część mocy ucieka w powietrzu.
- Materiał blachy – stal niskowęglowa daje najlepsze rezultaty. Stale stopowe redukują przenikalność magnetyczną i siłę trzymania.
- Stan powierzchni – szlifowane elementy zapewniają maksymalny styk, co zwiększa nasycenie pola. Powierzchnie chropowate zmniejszają efektywność.
- Wpływ temperatury – gorące środowisko zmniejsza siłę przyciągania. Zbyt wysoka temperatura może trwale uszkodzić magnes.
Udźwig określano z wykorzystaniem gładkiej blachy o optymalnej grubości (min. 20 mm), przy siłach działających pionowo, natomiast przy próbie przesunięcia magnesu siła trzymania jest mniejsza nawet 75%. Co więcej, nawet minimalna przerwa pomiędzy magnesem, a blachą redukuje nośność.
Bezpieczna praca z magnesami neodymowymi
Zagrożenie dla najmłodszych
Te produkty magnetyczne nie są przeznaczone dla dzieci. Połknięcie dwóch lub więcej magnesów może skutkować ich zaciśnięciem jelit, co stanowi śmiertelne niebezpieczeństwo i wymaga natychmiastowej operacji.
Zagrożenie wybuchem pyłu
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Ostrożność wymagana
Bądź ostrożny. Magnesy neodymowe działają z daleka i łączą się z ogromną siłą, często gwałtowniej niż jesteś w stanie przewidzieć.
Ostrzeżenie dla sercowców
Pacjenci z rozrusznikiem serca muszą zachować bezwzględny dystans od magnesów. Silny magnes może zakłócić działanie implantu.
Maksymalna temperatura
Standardowe magnesy neodymowe (typ N) ulegają rozmagnesowaniu po osiągnięciu temperatury 80°C. Strata siły jest trwała i nieodwracalna.
Urządzenia elektroniczne
Zagrożenie dla danych: Magnesy neodymowe mogą zdegradować karty bankomatowe oraz delikatną elektronikę (rozruszniki serca, protezy słuchu, zegarki mechaniczne).
Kruchość materiału
Chroń oczy. Magnesy mogą eksplodować przy gwałtownym złączeniu, rozrzucając ostre odłamki w powietrze. Noś okulary.
Urazy ciała
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Zagrożenie dla nawigacji
Ważna informacja: magnesy neodymowe generują pole, które zakłócają elektronikę precyzyjną. Utrzymuj bezpieczny dystans od telefonu, tabletu i urządzeń GPS.
Alergia na nikiel
Uwaga na nikiel: warstwa ochronna Ni-Cu-Ni zawiera nikiel. W przypadku pojawienia się świądu lub podrażnienia, należy bezzwłocznie przerwać pracę z magnesami i zabezpieczyć dłonie.
