MPL 35x7x3 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
magnes neodymowy płytkowy
Numer katalogowy 020145
GTIN/EAN: 5906301811510
- Długość
- 35 mm [±0,1 mm]
- Szerokość
- 7 mm [±0,1 mm]
- Wysokość
- 3 mm [±0,1 mm]
- Waga
- 5.51 g
- Kierunek magnesowania
- ↑ osiowy
- Powłoka
- [NiCuNi] nikiel
2.43 zł netto / szt.
2.99 zł z VAT (23% VAT) / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?Najczęstsze pytania
Ile naprawdę utrzyma magnes płytkowy?
Do jakiej temperatury może pracować?
Jaki zapas bezpieczeństwa przyjąć przy doborze?
Raport inżynierski tego magnesu
Pełna analiza w PDF: siła oderwania i ścinania, wpływ odległości, temperatury i grubości blachy, bezpieczne odległości BHP oraz krzywa demagnetyzacji.
Dzwoń do nas
+48 888 99 98 98
ewentualnie zostaw wiadomość korzystając z
formularz
na stronie kontaktowej.
Masę i kształt magnesu neodymowego testujesz u nas w
kalkulatorze magnetycznym.
Realizacja tego samego dnia przy zamówieniu do 14:00.
Dane techniczne - MPL 35x7x3 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
Specyfikacja / charakterystyka - MPL 35x7x3 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 020145 |
| GTIN/EAN | 5906301811510 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Długość | 35 mm [±0,1 mm] |
| Szerokość | 7 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 3 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 5.51 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 6.21 kg / 60.89 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 285.96 mT / 2860 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 310 | °C |
| Temperatura Curie TF | 590 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Analiza fizyczna magnesu - dane
Niniejsze dane stanowią wynik symulacji fizycznej. Wartości oparte są na modelach dla klasy Nd2Fe14B. Rzeczywiste warunki mogą nieznacznie różnić się od wartości teoretycznych. Prosimy traktować te dane jako wstępny drogowskaz przy projektowaniu systemów.
Tabela 1: Siła prostopadła statyczna (udźwig vs odległość) - wykres oddziaływania
MPL 35x7x3 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
2858 Gs
285.8 mT
|
6.21 kg / 13.69 lbs
6210.0 g / 60.9 N
|
uwaga |
| 1 mm |
2328 Gs
232.8 mT
|
4.12 kg / 9.09 lbs
4121.1 g / 40.4 N
|
uwaga |
| 2 mm |
1801 Gs
180.1 mT
|
2.47 kg / 5.44 lbs
2467.6 g / 24.2 N
|
uwaga |
| 3 mm |
1376 Gs
137.6 mT
|
1.44 kg / 3.18 lbs
1440.7 g / 14.1 N
|
bezpieczny |
| 5 mm |
832 Gs
83.2 mT
|
0.53 kg / 1.16 lbs
526.9 g / 5.2 N
|
bezpieczny |
| 10 mm |
318 Gs
31.8 mT
|
0.08 kg / 0.17 lbs
77.1 g / 0.8 N
|
bezpieczny |
| 15 mm |
158 Gs
15.8 mT
|
0.02 kg / 0.04 lbs
18.9 g / 0.2 N
|
bezpieczny |
| 20 mm |
89 Gs
8.9 mT
|
0.01 kg / 0.01 lbs
6.0 g / 0.1 N
|
bezpieczny |
| 30 mm |
35 Gs
3.5 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1.0 g / 0.0 N
|
bezpieczny |
| 50 mm |
10 Gs
1.0 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.1 g / 0.0 N
|
bezpieczny |
Tabela 2: Równoległa siła ześlizgu (pion)
MPL 35x7x3 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
1.24 kg / 2.74 lbs
1242.0 g / 12.2 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
0.82 kg / 1.82 lbs
824.0 g / 8.1 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.49 kg / 1.09 lbs
494.0 g / 4.8 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.29 kg / 0.63 lbs
288.0 g / 2.8 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.11 kg / 0.23 lbs
106.0 g / 1.0 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.02 kg / 0.04 lbs
16.0 g / 0.2 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.01 lbs
4.0 g / 0.0 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
2.0 g / 0.0 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Siła na ścianie (poślizg) - udźwig wertykalny
MPL 35x7x3 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
1.86 kg / 4.11 lbs
1863.0 g / 18.3 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
1.24 kg / 2.74 lbs
1242.0 g / 12.2 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.62 kg / 1.37 lbs
621.0 g / 6.1 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
3.11 kg / 6.85 lbs
3105.0 g / 30.5 N
|
Tabela 4: Grubość stali (wpływ podłoża) - straty mocy
MPL 35x7x3 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.62 kg / 1.37 lbs
621.0 g / 6.1 N
|
| 1 mm |
|
1.55 kg / 3.42 lbs
1552.5 g / 15.2 N
|
| 2 mm |
|
3.11 kg / 6.85 lbs
3105.0 g / 30.5 N
|
| 3 mm |
|
4.66 kg / 10.27 lbs
4657.5 g / 45.7 N
|
| 5 mm |
|
6.21 kg / 13.69 lbs
6210.0 g / 60.9 N
|
| 10 mm |
|
6.21 kg / 13.69 lbs
6210.0 g / 60.9 N
|
| 11 mm |
|
6.21 kg / 13.69 lbs
6210.0 g / 60.9 N
|
| 12 mm |
|
6.21 kg / 13.69 lbs
6210.0 g / 60.9 N
|
Tabela 5: Wytrzymałość temperaturowa (stabilność) - próg odporności
MPL 35x7x3 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
6.21 kg / 13.69 lbs
6210.0 g / 60.9 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
6.07 kg / 13.39 lbs
6073.4 g / 59.6 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
5.94 kg / 13.09 lbs
5936.8 g / 58.2 N
|
|
| 80 °C | -6.6% |
5.80 kg / 12.79 lbs
5800.1 g / 56.9 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
4.42 kg / 9.75 lbs
4421.5 g / 43.4 N
|
Tabela 6: Dwa magnesy (przyciąganie) - zasięg pola
MPL 35x7x3 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła zsuwania (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
12.34 kg / 27.19 lbs
4 231 Gs
|
1.85 kg / 4.08 lbs
1850 g / 18.2 N
|
N/A |
| 1 mm |
10.25 kg / 22.59 lbs
5 209 Gs
|
1.54 kg / 3.39 lbs
1537 g / 15.1 N
|
9.22 kg / 20.33 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
8.19 kg / 18.05 lbs
4 656 Gs
|
1.23 kg / 2.71 lbs
1228 g / 12.0 N
|
7.37 kg / 16.24 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
6.38 kg / 14.07 lbs
4 110 Gs
|
0.96 kg / 2.11 lbs
957 g / 9.4 N
|
5.74 kg / 12.66 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
3.74 kg / 8.25 lbs
3 149 Gs
|
0.56 kg / 1.24 lbs
562 g / 5.5 N
|
3.37 kg / 7.43 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
1.05 kg / 2.31 lbs
1 665 Gs
|
0.16 kg / 0.35 lbs
157 g / 1.5 N
|
0.94 kg / 2.08 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
0.15 kg / 0.34 lbs
637 Gs
|
0.02 kg / 0.05 lbs
23 g / 0.2 N
|
0.14 kg / 0.30 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.00 kg / 0.01 lbs
109 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
71 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
48 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
34 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
25 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
19 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Bezpieczeństwo (BHP) (implanty) - środki ostrożności
MPL 35x7x3 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 6.5 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 5.0 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 4.0 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 3.0 cm |
| Immobilizer | 50 Gs (5.0 mT) | 3.0 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 1.0 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 1.0 cm |
Tabela 8: Energia uderzenia (energia kinetyczna) - skutki zderzenia
MPL 35x7x3 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
24.72 km/h
(6.87 m/s)
|
0.13 J | |
| 30 mm |
24.98 km/h
(6.94 m/s)
|
0.13 J | |
| 50 mm |
24.98 km/h
(6.94 m/s)
|
0.13 J | |
| 100 mm |
24.99 km/h
(6.94 m/s)
|
0.13 J |
Tabela 9: Parametry powłoki (trwałość)
MPL 35x7x3 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Pc)
MPL 35x7x3 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 5 851 Mx | 58.5 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.25 | Niski (Płaski) |
Tabela 11: Praca w wodzie (Magnet Fishing)
MPL 35x7x3 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 6.21 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
7.11 kg
(+0.90 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Siła zsuwająca
*Ważne: Na pionowej ścianie magnes zachowa jedynie ~20-30% siły prostopadłej.
2. Grubość podłoża
*Cienka blacha (np. blacha karoseryjna) wyraźnie redukuje udźwig magnesu.
3. Wytrzymałość temperaturowa
*Dla standardowych magnesów krytyczny próg to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.25
Niniejsza symulacja obrazuje stabilność magnetyczną wybranego magnesu w konkretnych warunkach geometrycznych. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Specyfikacja materiałowa
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Zrównoważony rozwój
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Sprawdź inne oferty
Wady i zalety magnesów neodymowych Nd2Fe14B.
Zalety
- Cechują się stabilnością – przez okres blisko 10 lat tracą nie więcej niż ~1% swojej pierwotnej siły (pomiary wskazują na taką wartość).
- Wyróżniają się niezwykłą odpornością na rozmagnesowanie, nawet w silnych polach zewnętrznych.
- Pokrycie materiałami takimi jak nikiel, srebro lub złoto nadaje im profesjonalny i lśniący charakter.
- Indukcja magnetyczna na powierzchni tych magnesów jest imponująca, co czyni je najsilniejszymi w swojej klasie.
- Posiadają imponującą wytrzymałość termiczną, co pozwala na ich stosowanie w warunkach do 230°C (dotyczy odpowiednich serii).
- Duża swoboda w doborze kształtu i wymiaru to ich ogromny plus w inżynierii.
- Pełnią kluczową rolę w rozwoju technologii, będąc sercem generatorów, pamięci masowych i urządzeń ratujących życie.
- Moc w skali mikro – ich niewielka objętość nie przeszkadza w generowaniu dużej siły przyciągania.
Ograniczenia
- Kruchość to ich mankament. Mogą pęknąć przy upadku, dlatego warto stosować osłony lub montaż w stali.
- Gorąco to wróg neodymów – powyżej 80°C tracą właściwości. Do zadań specjalnych polecamy wersje odporne [AH], działającą stabilnie aż do 230°C.
- Podatność na wilgoć skutkuje utlenianiem. Do zadań zewnętrznych rekomendujemy wyłącznie magnesy w pełnej izolacji (plastik/guma).
- Trudności montażowe: zamiast próbować robić otwory kruchy magnes, skorzystaj z uchwytów w stalowej obudowie, które posiadają gotowe mocowania.
- Dbaj o bezpieczeństwo – połknięcie magnesów przez dziecko to stan krytyczny. Ponadto, ich obecność w ciele uniemożliwia diagnostykę obrazową.
- Za jakość trzeba płacić – magnesy neodymowe są droższe od ceramicznych, co wpływa na budżet projektu.
Charakterystyka udźwigu
Maksymalna siła przyciągania magnesu – od czego zależy?
- z wykorzystaniem płyty ze stali o wysokiej przenikalności, działającej jako zwora magnetyczna
- o przekroju wynoszącej minimum 10 mm
- z płaszczyzną wolną od rys
- bez żadnej przerwy powietrznej pomiędzy magnesem a stalą
- podczas ciągnięcia w kierunku prostopadłym do powierzchni mocowania
- w stabilnej temperaturze pokojowej
Udźwig w warunkach rzeczywistych – czynniki
- Szczelina – obecność ciała obcego (farba, brud, szczelina) przerywa obwód magnetyczny, co redukuje moc lawinowo (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Sposób obciążenia – deklarowany udźwig dotyczy odrywania w pionie. Przy próbie przesunięcia, magnes trzyma dużo słabiej (często ok. 20-30% siły nominalnej).
- Grubość ścianki – im cieńsza blacha, tym słabsze trzymanie. Strumień magnetyczny przenika na wylot, zamiast zamienić się w udźwig.
- Gatunek stali – najlepszym wyborem jest czysta stal żelazna. Żeliwo mogą przyciągać słabiej.
- Faktura blachy – powierzchnie gładkie zapewniają maksymalny styk, co zwiększa siłę. Powierzchnie chropowate zmniejszają efektywność.
- Ciepło – spieki NdFeB posiadają ujemny współczynnik temperaturowy. W wyższych temperaturach są słabsze, a na mrozie mogą być silniejsze (do pewnej granicy).
Siłę trzymania testowano na gładkiej blasze o grubości 20 mm, kiedy przyłożono siłę prostopadłą, z kolei przy działaniu siły na zsuwanie udźwig jest mniejszy nawet 5 razy. Co więcej, nawet minimalna przerwa pomiędzy magnesem, a blachą redukuje nośność.
Bezpieczna praca z magnesami neodymowymi
Elektronika precyzyjna
Silne pole magnetyczne destabilizuje działanie kompasów w smartfonach i urządzeniach lokalizacyjnych. Nie zbliżaj magnesów do smartfona, aby uniknąć awarii czujników.
Urządzenia elektroniczne
Bezpieczeństwo sprzętu: Magnesy neodymowe mogą uszkodzić karty bankomatowe oraz delikatną elektronikę (rozruszniki serca, aparaty słuchowe, czasomierze).
Rozprysk materiału
Chroń oczy. Magnesy mogą eksplodować przy niekontrolowanym uderzeniu, wyrzucając kawałki metalu w powietrze. Ochrona wzroku wymagana.
Urazy ciała
Szukając magnesów walcowych o dużym udźwigu lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi magnesami płytkowymi do montażu konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Implanty kardiologiczne
Osoby z kardiowerterem muszą utrzymać duży odstęp od magnesów. Silny magnes może rozregulować pracę implantu.
Zagrożenie zapłonem
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane magnesy pod wkręt produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Unikaj kontaktu w przypadku alergii
Uwaga na nikiel: powłoka Ni-Cu-Ni ma w składzie nikiel. W przypadku wystąpienia świądu lub podrażnienia, należy natychmiast przerwać pracę z magnesami i użyć środków ochronnych.
Nie lekceważ mocy
Stosuj magnesy świadomie. Ich ogromna siła może zaskoczyć nawet profesjonalistów. Bądź skupiony i respektuj ich siły.
To nie jest zabawka
Koniecznie chroń magnesy przed dostępem dzieci. Ryzyko zadławienia jest wysokie, a skutki połączenia się magnesów wewnątrz organizmu są nieodwracalne.
Utrata mocy w cieple
Uważaj na temperaturę. Podgrzanie magnesu powyżej 80 stopni Celsjusza zdegraduje jego domenę magnetyczną i udźwig.
