MP 20x8x6 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
magnes neodymowy pierścieniowy
Numer katalogowy 030189
GTIN/EAN: 5906301812067
Średnica
20 mm [±0,1 mm]
Średnica wewnętrzna Ø
8 mm [±0,1 mm]
Wysokość
6 mm [±0,1 mm]
Waga
11.88 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
7.22 kg / 70.81 N
Indukcja magnetyczna
318.85 mT / 3188 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
5.17 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
4.20 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Zadzwoń do nas
+48 888 99 98 98
lub zostaw wiadomość za pomocą
formularz zgłoszeniowy
przez naszą stronę.
Udźwig a także formę magnesu przetestujesz w naszym
kalkulatorze siły.
Zamów do 14:00, a wyślemy dziś!
Karta produktu - MP 20x8x6 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
Specyfikacja / charakterystyka - MP 20x8x6 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 030189 |
| GTIN/EAN | 5906301812067 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Średnica | 20 mm [±0,1 mm] |
| Średnica wewnętrzna Ø | 8 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 6 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 11.88 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 7.22 kg / 70.81 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 318.85 mT / 3188 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Analiza techniczna magnesu neodymowego - dane
Niniejsze dane stanowią wynik kalkulacji inżynierskiej. Wartości bazują na modelach dla klasy Nd2Fe14B. Realne parametry mogą się różnić. Prosimy traktować te wyliczenia jako wstępny drogowskaz przy projektowaniu systemów.
Tabela 1: Siła prostopadła statyczna (udźwig vs dystans) - spadek mocy
MP 20x8x6 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
5917 Gs
591.7 mT
|
7.22 kg / 15.92 lbs
7220.0 g / 70.8 N
|
uwaga |
| 1 mm |
5321 Gs
532.1 mT
|
5.84 kg / 12.87 lbs
5839.8 g / 57.3 N
|
uwaga |
| 2 mm |
4736 Gs
473.6 mT
|
4.63 kg / 10.20 lbs
4626.6 g / 45.4 N
|
uwaga |
| 3 mm |
4184 Gs
418.4 mT
|
3.61 kg / 7.96 lbs
3610.0 g / 35.4 N
|
uwaga |
| 5 mm |
3216 Gs
321.6 mT
|
2.13 kg / 4.70 lbs
2132.9 g / 20.9 N
|
uwaga |
| 10 mm |
1650 Gs
165.0 mT
|
0.56 kg / 1.24 lbs
561.3 g / 5.5 N
|
niskie ryzyko |
| 15 mm |
907 Gs
90.7 mT
|
0.17 kg / 0.37 lbs
169.7 g / 1.7 N
|
niskie ryzyko |
| 20 mm |
544 Gs
54.4 mT
|
0.06 kg / 0.13 lbs
61.1 g / 0.6 N
|
niskie ryzyko |
| 30 mm |
240 Gs
24.0 mT
|
0.01 kg / 0.03 lbs
11.9 g / 0.1 N
|
niskie ryzyko |
| 50 mm |
75 Gs
7.5 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1.2 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
Tabela 2: Równoległa siła ześlizgu (ściana)
MP 20x8x6 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
1.44 kg / 3.18 lbs
1444.0 g / 14.2 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
1.17 kg / 2.57 lbs
1168.0 g / 11.5 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.93 kg / 2.04 lbs
926.0 g / 9.1 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.72 kg / 1.59 lbs
722.0 g / 7.1 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.43 kg / 0.94 lbs
426.0 g / 4.2 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.11 kg / 0.25 lbs
112.0 g / 1.1 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.03 kg / 0.07 lbs
34.0 g / 0.3 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.03 lbs
12.0 g / 0.1 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
2.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Montaż pionowy (poślizg) - zachowanie na śliskim podłożu
MP 20x8x6 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
2.17 kg / 4.78 lbs
2166.0 g / 21.2 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
1.44 kg / 3.18 lbs
1444.0 g / 14.2 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.72 kg / 1.59 lbs
722.0 g / 7.1 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
3.61 kg / 7.96 lbs
3610.0 g / 35.4 N
|
Tabela 4: Efektywność materiałowa (wpływ podłoża) - dobór blachy
MP 20x8x6 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.72 kg / 1.59 lbs
722.0 g / 7.1 N
|
| 1 mm |
|
1.81 kg / 3.98 lbs
1805.0 g / 17.7 N
|
| 2 mm |
|
3.61 kg / 7.96 lbs
3610.0 g / 35.4 N
|
| 3 mm |
|
5.42 kg / 11.94 lbs
5415.0 g / 53.1 N
|
| 5 mm |
|
7.22 kg / 15.92 lbs
7220.0 g / 70.8 N
|
| 10 mm |
|
7.22 kg / 15.92 lbs
7220.0 g / 70.8 N
|
| 11 mm |
|
7.22 kg / 15.92 lbs
7220.0 g / 70.8 N
|
| 12 mm |
|
7.22 kg / 15.92 lbs
7220.0 g / 70.8 N
|
Tabela 5: Praca w cieple (stabilność) - limit termiczny
MP 20x8x6 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
7.22 kg / 15.92 lbs
7220.0 g / 70.8 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
7.06 kg / 15.57 lbs
7061.2 g / 69.3 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
6.90 kg / 15.22 lbs
6902.3 g / 67.7 N
|
OK |
| 80 °C | -6.6% |
6.74 kg / 14.87 lbs
6743.5 g / 66.2 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
5.14 kg / 11.33 lbs
5140.6 g / 50.4 N
|
Tabela 6: Interakcja magnes-magnes (odpychanie) - zasięg pola
MP 20x8x6 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła ścinająca (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
52.44 kg / 115.62 lbs
6 121 Gs
|
7.87 kg / 17.34 lbs
7867 g / 77.2 N
|
N/A |
| 1 mm |
47.33 kg / 104.35 lbs
11 242 Gs
|
7.10 kg / 15.65 lbs
7100 g / 69.6 N
|
42.60 kg / 93.91 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
42.42 kg / 93.52 lbs
10 642 Gs
|
6.36 kg / 14.03 lbs
6363 g / 62.4 N
|
38.18 kg / 84.16 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
37.84 kg / 83.42 lbs
10 051 Gs
|
5.68 kg / 12.51 lbs
5675 g / 55.7 N
|
34.05 kg / 75.07 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
29.73 kg / 65.55 lbs
8 910 Gs
|
4.46 kg / 9.83 lbs
4460 g / 43.8 N
|
26.76 kg / 59.00 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
15.49 kg / 34.16 lbs
6 432 Gs
|
2.32 kg / 5.12 lbs
2324 g / 22.8 N
|
13.94 kg / 30.74 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
4.08 kg / 8.99 lbs
3 299 Gs
|
0.61 kg / 1.35 lbs
612 g / 6.0 N
|
3.67 kg / 8.09 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.18 kg / 0.41 lbs
702 Gs
|
0.03 kg / 0.06 lbs
28 g / 0.3 N
|
0.17 kg / 0.37 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.09 kg / 0.19 lbs
480 Gs
|
0.01 kg / 0.03 lbs
13 g / 0.1 N
|
0.08 kg / 0.17 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.04 kg / 0.10 lbs
342 Gs
|
0.01 kg / 0.01 lbs
7 g / 0.1 N
|
0.04 kg / 0.09 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.02 kg / 0.05 lbs
253 Gs
|
0.00 kg / 0.01 lbs
4 g / 0.0 N
|
0.02 kg / 0.05 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.01 kg / 0.03 lbs
193 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
2 g / 0.0 N
|
0.01 kg / 0.03 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.01 kg / 0.02 lbs
150 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Zagrożenia (implanty) - ostrzeżenia
MP 20x8x6 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 14.5 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 11.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 9.0 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 6.5 cm |
| Immobilizer | 50 Gs (5.0 mT) | 6.0 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 2.5 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 2.0 cm |
Tabela 8: Energia uderzenia (ryzyko pęknięcia) - skutki zderzenia
MP 20x8x6 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
26.04 km/h
(7.23 m/s)
|
0.31 J | |
| 30 mm |
43.11 km/h
(11.97 m/s)
|
0.85 J | |
| 50 mm |
55.60 km/h
(15.44 m/s)
|
1.42 J | |
| 100 mm |
78.62 km/h
(21.84 m/s)
|
2.83 J |
Tabela 9: Odporność na korozję
MP 20x8x6 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane konstrukcyjne (Flux)
MP 20x8x6 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 15 688 Mx | 156.9 µWb |
| Współczynnik Pc | 1.14 | Wysoki (Stabilny) |
Tabela 11: Hydrostatyka i wyporność
MP 20x8x6 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 7.22 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
8.27 kg
(+1.05 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Montaż na ścianie (ześlizg)
*Pamiętaj: Na powierzchni pionowej magnes zachowa zaledwie ok. 20-30% siły oderwania.
2. Efektywność, a grubość stali
*Cienka blacha (np. obudowa PC 0.5mm) wyraźnie redukuje siłę trzymania.
3. Spadek mocy w temperaturze
*Dla materiału N38 krytyczny próg to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 1.14
Powyższy wykres prezentuje charakterystykę magnetyczną materiału w drugim kwadrancie pętli histerezy. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Skład chemiczny materiału
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Ekologia i recykling (GPSR)
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Inne produkty
Wady i zalety neodymowych magnesów Nd2Fe14B.
Korzyści
- Praktycznie nie ulegają osłabieniu w czasie; po 10 latach eksploatacji redukcja udźwigu to marginalne ~1%.
- Są niewrażliwe na wpływ innych pól, co czyni je odpornymi na rozmagnesowanie w wymagającym środowisku.
- Warstwa ochronna (np. niklowa) zapewnia im atrakcyjny wygląd, co ma znaczenie estetyczne.
- Wyróżniają się bardzo wysoką gęstością pola na powierzchni, co umożliwia silne chwytanie nawet małych elementów.
- Wersje specjalistyczne funkcjonują w temperaturach sięgających 230°C, zachowując swoje parametry.
- Wszechstronność kształtowania – można je wykonać w rozmaitych formach, idealnych do konkretnego projektu.
- Pełnią kluczową rolę w przemyśle, będąc sercem silników, pamięci masowych i sprzętu medycznego.
- Dzięki kompaktowości, zajmują mało miejsca, a jednocześnie zapewniają silne pole.
Słabe strony
- Ze względu na kruchość, trzeba się z nimi obchodzić delikatnie. Gwałtowne złączenie może je zniszczyć, stąd zalecenie stosowania osłon.
- Klasyczne neodymy tracą moc powyżej 80°C. Jeśli wymagasz pracy w wyższych temperaturach, wybierz serię [AH] (odporną do 230°C).
- Ryzyko korozji: bez osłony magnes ulegnie utlenieniu na deszczu. Rozważ wersje w obudowie z tworzywa do zastosowań zewnętrznych.
- Trudności montażowe: zamiast próbować gwintować kruchy magnes, wybierz uchwytów w stalowej obudowie, które posiadają gwinty.
- Dbaj o bezpieczeństwo – połknięcie magnesów przez dziecko to stan krytyczny. Ponadto, ich obecność w ciele komplikuje diagnostykę obrazową.
- Za jakość trzeba płacić – magnesy neodymowe są droższe od ceramicznych, co wpływa na budżet projektu.
Analiza siły trzymania
Najwyższa nośność magnesu – co ma na to wpływ?
- przy kontakcie z blachy ze stali niskowęglowej, gwarantującej pełne nasycenie magnetyczne
- o przekroju wynoszącej minimum 10 mm
- z płaszczyzną wolną od rys
- przy bezpośrednim styku (brak farby)
- dla siły działającej pod kątem prostym (w osi magnesu)
- w standardowej temperaturze otoczenia
Kluczowe elementy wpływające na udźwig
- Szczelina – obecność jakiejkolwiek warstwy (rdza, brud, powietrze) przerywa obwód magnetyczny, co redukuje moc gwałtownie (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Wektor obciążenia – maksymalny parametr mamy tylko przy ciągnięciu pod kątem 90°. Opór przy zsuwaniu magnesu po powierzchni jest standardowo wielokrotnie mniejsza (ok. 1/5 udźwigu).
- Grubość podłoża – aby wykorzystać 100% mocy, stal musi być wystarczająco masywna. Cienka blacha ogranicza udźwig (magnes „przebija” ją na wylot).
- Skład materiału – nie każda stal przyciąga się identycznie. Wysoka zawartość węgla osłabiają interakcję z magnesem.
- Wykończenie powierzchni – pełny kontakt jest możliwy tylko na gładkiej stali. Wszelkie rysy i nierówności zmniejszają realną powierzchnię styku, redukując siłę.
- Warunki termiczne – spieki NdFeB posiadają ujemny współczynnik temperaturowy. Gdy jest gorąco tracą moc, a w niskich mogą być silniejsze (do pewnej granicy).
Siłę trzymania sprawdzano na powierzchni blachy o grubości 20 mm, kiedy przyłożono siłę prostopadłą, z kolei przy działaniu siły na zsuwanie nośność jest mniejsza nawet 5 razy. Co więcej, nawet drobny odstęp pomiędzy powierzchnią magnesu, a blachą redukuje siłę trzymania.
Instrukcja bezpiecznej obsługi magnesów
Bezpieczna praca
Stosuj magnesy świadomie. Ich gigantyczny udźwig może zszokować nawet doświadczonych użytkowników. Zachowaj czujność i respektuj ich siły.
Wpływ na zdrowie
Pacjenci z kardiowerterem muszą zachować bezwzględny dystans od magnesów. Silny magnes może zatrzymać działanie implantu.
Zagrożenie fizyczne
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Wpływ na smartfony
Ważna informacja: magnesy neodymowe generują pole, które mylą elektronikę precyzyjną. Zachowaj odpowiednią odległość od komórki, tabletu i nawigacji.
Nadwrażliwość na metale
Informacja alergiczna: warstwa ochronna Ni-Cu-Ni ma w składzie nikiel. W przypadku wystąpienia świądu lub podrażnienia, należy natychmiast zakończyć pracę z magnesami i zabezpieczyć dłonie.
Urządzenia elektroniczne
Zagrożenie dla danych: Magnesy neodymowe mogą zdegradować karty bankomatowe oraz delikatną elektronikę (rozruszniki serca, protezy słuchu, czasomierze).
To nie jest zabawka
Sprzedaż wyłącznie dla dorosłych. Drobne magnesy mogą zostać połknięte, co prowadzi do poważnych obrażeń. Przechowuj z dala od dzieci i zwierząt.
Magnesy są kruche
Chroń oczy. Magnesy mogą pęknąć przy niekontrolowanym uderzeniu, wyrzucając kawałki metalu w powietrze. Ochrona wzroku wymagana.
Ryzyko rozmagnesowania
Chroń przed wysoką temperaturą. Magnesy neodymowe są nieodporne na temperaturę. Jeśli potrzebujesz odporności powyżej 80°C, zapytaj nas o specjalne serie wysokotemperaturowe (H, SH, UH).
Samozapłon
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
