MP 20x5x27 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
magnes neodymowy pierścieniowy
Numer katalogowy 030185
GTIN/EAN: 5906301812029
Średnica
20 mm [±0,1 mm]
Średnica wewnętrzna Ø
5 mm [±0,1 mm]
Wysokość
27 mm [±0,1 mm]
Waga
59.64 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
10.36 kg / 101.60 N
Indukcja magnetyczna
581.04 mT / 5810 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
33.00 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
26.83 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Zadzwoń i zapytaj
+48 22 499 98 98
ewentualnie skontaktuj się przez
formularz zapytania
w sekcji kontakt.
Parametry oraz kształt magnesów skontrolujesz dzięki naszemu
kalkulatorze magnetycznym.
Zamów do 14:00, a wyślemy dziś!
Dane techniczne produktu - MP 20x5x27 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
Specyfikacja / charakterystyka - MP 20x5x27 / N38 - magnes neodymowy pierścieniowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 030185 |
| GTIN/EAN | 5906301812029 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Średnica | 20 mm [±0,1 mm] |
| Średnica wewnętrzna Ø | 5 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 27 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 59.64 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 10.36 kg / 101.60 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 581.04 mT / 5810 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Symulacja inżynierska magnesu neodymowego - dane
Poniższe wartości stanowią wynik analizy fizycznej. Wartości bazują na algorytmach dla materiału Nd2Fe14B. Rzeczywiste osiągi mogą się różnić. Prosimy traktować te wyliczenia jako pomoc pomocniczą przy projektowaniu systemów.
Tabela 1: Siła prostopadła statyczna (siła vs dystans) - charakterystyka
MP 20x5x27 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
5716 Gs
571.6 mT
|
10.36 kg / 22.84 lbs
10360.0 g / 101.6 N
|
krytyczny poziom |
| 1 mm |
5288 Gs
528.8 mT
|
8.87 kg / 19.55 lbs
8865.5 g / 87.0 N
|
średnie ryzyko |
| 2 mm |
4861 Gs
486.1 mT
|
7.49 kg / 16.51 lbs
7491.0 g / 73.5 N
|
średnie ryzyko |
| 3 mm |
4446 Gs
444.6 mT
|
6.27 kg / 13.82 lbs
6267.5 g / 61.5 N
|
średnie ryzyko |
| 5 mm |
3677 Gs
367.7 mT
|
4.29 kg / 9.45 lbs
4285.9 g / 42.0 N
|
średnie ryzyko |
| 10 mm |
2216 Gs
221.6 mT
|
1.56 kg / 3.43 lbs
1557.1 g / 15.3 N
|
bezpieczny |
| 15 mm |
1354 Gs
135.4 mT
|
0.58 kg / 1.28 lbs
580.9 g / 5.7 N
|
bezpieczny |
| 20 mm |
864 Gs
86.4 mT
|
0.24 kg / 0.52 lbs
236.9 g / 2.3 N
|
bezpieczny |
| 30 mm |
405 Gs
40.5 mT
|
0.05 kg / 0.11 lbs
52.1 g / 0.5 N
|
bezpieczny |
| 50 mm |
133 Gs
13.3 mT
|
0.01 kg / 0.01 lbs
5.6 g / 0.1 N
|
bezpieczny |
Tabela 2: Równoległa siła ześlizgu (ściana)
MP 20x5x27 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
2.07 kg / 4.57 lbs
2072.0 g / 20.3 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
1.77 kg / 3.91 lbs
1774.0 g / 17.4 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
1.50 kg / 3.30 lbs
1498.0 g / 14.7 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
1.25 kg / 2.76 lbs
1254.0 g / 12.3 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.86 kg / 1.89 lbs
858.0 g / 8.4 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.31 kg / 0.69 lbs
312.0 g / 3.1 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.12 kg / 0.26 lbs
116.0 g / 1.1 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.05 kg / 0.11 lbs
48.0 g / 0.5 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.02 lbs
10.0 g / 0.1 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
2.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Siła na ścianie (ścinanie) - zachowanie na śliskim podłożu
MP 20x5x27 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
3.11 kg / 6.85 lbs
3108.0 g / 30.5 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
2.07 kg / 4.57 lbs
2072.0 g / 20.3 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
1.04 kg / 2.28 lbs
1036.0 g / 10.2 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
5.18 kg / 11.42 lbs
5180.0 g / 50.8 N
|
Tabela 4: Grubość stali (wpływ podłoża) - straty mocy
MP 20x5x27 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.52 kg / 1.14 lbs
518.0 g / 5.1 N
|
| 1 mm |
|
1.30 kg / 2.85 lbs
1295.0 g / 12.7 N
|
| 2 mm |
|
2.59 kg / 5.71 lbs
2590.0 g / 25.4 N
|
| 3 mm |
|
3.89 kg / 8.56 lbs
3885.0 g / 38.1 N
|
| 5 mm |
|
6.48 kg / 14.27 lbs
6475.0 g / 63.5 N
|
| 10 mm |
|
10.36 kg / 22.84 lbs
10360.0 g / 101.6 N
|
| 11 mm |
|
10.36 kg / 22.84 lbs
10360.0 g / 101.6 N
|
| 12 mm |
|
10.36 kg / 22.84 lbs
10360.0 g / 101.6 N
|
Tabela 5: Stabilność termiczna (zachowanie materiału) - limit termiczny
MP 20x5x27 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
10.36 kg / 22.84 lbs
10360.0 g / 101.6 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
10.13 kg / 22.34 lbs
10132.1 g / 99.4 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
9.90 kg / 21.83 lbs
9904.2 g / 97.2 N
|
OK |
| 80 °C | -6.6% |
9.68 kg / 21.33 lbs
9676.2 g / 94.9 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
7.38 kg / 16.26 lbs
7376.3 g / 72.4 N
|
Tabela 6: Dwa magnesy (przyciąganie) - zasięg pola
MP 20x5x27 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Opór ścinania (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
44.24 kg / 97.54 lbs
6 064 Gs
|
6.64 kg / 14.63 lbs
6636 g / 65.1 N
|
N/A |
| 1 mm |
41.02 kg / 90.43 lbs
11 008 Gs
|
6.15 kg / 13.56 lbs
6153 g / 60.4 N
|
36.92 kg / 81.39 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
37.86 kg / 83.47 lbs
10 576 Gs
|
5.68 kg / 12.52 lbs
5679 g / 55.7 N
|
34.07 kg / 75.12 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
34.85 kg / 76.83 lbs
10 146 Gs
|
5.23 kg / 11.52 lbs
5227 g / 51.3 N
|
31.36 kg / 69.14 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
29.30 kg / 64.58 lbs
9 303 Gs
|
4.39 kg / 9.69 lbs
4394 g / 43.1 N
|
26.37 kg / 58.13 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
18.30 kg / 40.35 lbs
7 353 Gs
|
2.75 kg / 6.05 lbs
2745 g / 26.9 N
|
16.47 kg / 36.32 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
6.65 kg / 14.66 lbs
4 432 Gs
|
1.00 kg / 2.20 lbs
997 g / 9.8 N
|
5.98 kg / 13.19 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.45 kg / 1.00 lbs
1 159 Gs
|
0.07 kg / 0.15 lbs
68 g / 0.7 N
|
0.41 kg / 0.90 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.22 kg / 0.49 lbs
811 Gs
|
0.03 kg / 0.07 lbs
33 g / 0.3 N
|
0.20 kg / 0.44 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.12 kg / 0.26 lbs
589 Gs
|
0.02 kg / 0.04 lbs
18 g / 0.2 N
|
0.11 kg / 0.23 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.07 kg / 0.14 lbs
440 Gs
|
0.01 kg / 0.02 lbs
10 g / 0.1 N
|
0.06 kg / 0.13 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.04 kg / 0.09 lbs
338 Gs
|
0.01 kg / 0.01 lbs
6 g / 0.1 N
|
0.03 kg / 0.08 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.02 kg / 0.05 lbs
265 Gs
|
0.00 kg / 0.01 lbs
4 g / 0.0 N
|
0.02 kg / 0.05 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Zagrożenia (elektronika) - środki ostrożności
MP 20x5x27 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 18.0 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 14.0 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 11.0 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 8.5 cm |
| Immobilizer | 50 Gs (5.0 mT) | 7.5 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 3.5 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 2.5 cm |
Tabela 8: Energia uderzenia (ryzyko pęknięcia) - ostrzeżenie
MP 20x5x27 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
14.49 km/h
(4.02 m/s)
|
0.48 J | |
| 30 mm |
23.09 km/h
(6.42 m/s)
|
1.23 J | |
| 50 mm |
29.73 km/h
(8.26 m/s)
|
2.03 J | |
| 100 mm |
42.03 km/h
(11.68 m/s)
|
4.07 J |
Tabela 9: Odporność na korozję
MP 20x5x27 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane konstrukcyjne (Flux)
MP 20x5x27 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 14 314 Mx | 143.1 µWb |
| Współczynnik Pc | 1.16 | Wysoki (Stabilny) |
Tabela 11: Fizyka poszukiwań podwodnych
MP 20x5x27 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 10.36 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
11.86 kg
(+1.50 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Ześlizg (ściana)
*Uwaga: Na powierzchni pionowej magnes zachowa jedynie ok. 20-30% nominalnego udźwigu.
2. Grubość podłoża
*Cienka blacha (np. blacha karoseryjna) wyraźnie osłabia udźwig magnesu.
3. Wytrzymałość temperaturowa
*W klasie N38 krytyczny próg to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 1.16
Powyższy wykres prezentuje charakterystykę magnetyczną materiału w drugim kwadrancie pętli histerezy. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Skład chemiczny materiału
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Zrównoważony rozwój
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Zobacz też inne propozycje
Zalety oraz wady neodymowych magnesów Nd2Fe14B.
Zalety
- Długowieczność to ich atut – nawet po dekady spadek siły magnetycznej wynosi jedynie ~1% (teoretycznie).
- Wyróżniają się wyjątkową odpornością na rozmagnesowanie, nawet w silnych polach zewnętrznych.
- Powłoka ochronna (np. niklowa) zapewnia im metaliczny połysk, co podnosi ich walory wizualne.
- Generują niezwykle silne pole magnetyczne na swojej powierzchni, co jest ich kluczową cechą.
- Posiadają imponującą wytrzymałość termiczną, co umożliwia ich użycie w warunkach do 230°C (dotyczy odpowiednich serii).
- Duża swoboda w projektowaniu kształtu i wymiaru to ich ogromny plus w konstrukcjach.
- Spotkasz je wszędzie tam, gdzie liczy się precyzja: w automatyce, medycynie oraz systemach IT.
- Dzięki kompaktowości, nie wymagają dużej przestrzeni, a jednocześnie gwarantują silne pole.
Ograniczenia
- Należy uważać na wstrząsy – materiał jest kruchy i grozi pęknięciem. Zabezpieczenie w postaci obudowy jest kluczowa.
- Wysoka temperatura to wróg neodymów – powyżej 80°C tracą właściwości. Do zadań specjalnych polecamy wersje odporne [AH], działającą stabilnie aż do 230°C.
- Są podatne na rdzewienie w mokrym otoczeniu. Na zewnątrz zalecamy użycie magnesów wodoszczelnych (np. w gumie).
- Magnesy ciężko się obrabia – do montażu śrubowego przeznaczone są specjalne uchwyty magnetyczne z wbudowanym gwintem.
- Zachowaj ostrożność – połknięcie magnesów przez dziecko to zagrożenie życia. Ponadto, ich obecność w ciele komplikuje diagnostykę obrazową.
- Za jakość trzeba płacić – magnesy neodymowe są droższe od ceramicznych, co wpływa na ekonomię rozwiązania.
Parametry udźwigu
Maksymalny udźwig magnesu – od czego zależy?
- na bloku wykonanej ze stali konstrukcyjnej, optymalnie przewodzącej strumień magnetyczny
- posiadającej masywność min. 10 mm aby uniknąć nasycenia
- z powierzchnią wolną od rys
- w warunkach bezszczelinowych (powierzchnia do powierzchni)
- dla siły przyłożonej pod kątem prostym (na odrywanie, nie zsuwanie)
- w warunkach ok. 20°C
Praktyczny udźwig: czynniki wpływające
- Dystans – występowanie jakiejkolwiek warstwy (farba, taśma, szczelina) przerywa obwód magnetyczny, co obniża moc lawinowo (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Kąt odrywania – pamiętaj, że magnes ma największą siłę prostopadle. Przy zsuwaniu w dół, udźwig spada drastycznie, często do poziomu 20-30% wartości nominalnej.
- Grubość metalu – cienki materiał nie pozwala na pełne wykorzystanie magnesu. Strumień magnetyczny przenika na wylot, zamiast generować siłę.
- Skład chemiczny podłoża – stal niskowęglowa przyciąga najlepiej. Stale stopowe redukują właściwości magnetyczne i udźwig.
- Struktura powierzchni – im równiejsza blacha, tym lepsze przyleganie i silniejsze trzymanie. Chropowatość tworzą dystans powietrzny.
- Warunki termiczne – spieki NdFeB posiadają ujemny współczynnik temperaturowy. Gdy jest gorąco tracą moc, a w niskich zyskują na sile (do pewnej granicy).
Udźwig określano z wykorzystaniem blachy o gładkiej powierzchni o właściwej grubości (min. 20 mm), przy prostopadłym działaniu siły odrywającej, natomiast przy próbie przesunięcia magnesu siła trzymania jest mniejsza nawet pięć razy. Dodatkowo, nawet drobny odstęp między powierzchnią magnesu, a blachą obniża nośność.
Ostrzeżenia
Poważne obrażenia
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Interferencja magnetyczna
Silne pole magnetyczne zakłóca działanie magnetometrów w telefonach i urządzeniach lokalizacyjnych. Nie zbliżaj magnesów od telefonu, aby uniknąć awarii czujników.
Dla uczulonych
Informacja alergiczna: warstwa ochronna Ni-Cu-Ni zawiera nikiel. W przypadku pojawienia się świądu lub podrażnienia, należy natychmiast przerwać pracę z magnesami i użyć środków ochronnych.
Bezpieczna praca
Przed przystąpieniem do pracy, zapoznaj się z zasadami. Gwałtowne złączenie może połamać magnes lub zranić dłoń. Myśl o krok do przodu.
Nie wierć w magnesach
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Trwała utrata siły
Kontroluj ciepło. Ekspozycja magnesu na wysoką temperaturę trwale osłabi jego domenę magnetyczną i siłę przyciągania.
Ryzyko połknięcia
Zawsze zabezpiecz magnesy przed dostępem dzieci. Ryzyko zadławienia jest bardzo duże, a konsekwencje zwarcia magnesów wewnątrz organizmu są dramatyczne.
Pole magnetyczne a elektronika
Unikaj zbliżania magnesów do dokumentów, komputera czy ekranu. Magnes może trwale uszkodzić te urządzenia oraz wymazać paski magnetyczne z kart.
Podatność na pękanie
Magnesy neodymowe to spiek proszkowy, co oznacza, że są bardzo kruche. Upadek dwóch magnesów spowoduje ich rozkruszenie na drobne kawałki.
Implanty kardiologiczne
Ostrzeżenie medyczne: Magnesy neodymowe mogą dezaktywować rozruszniki serca i defibrylatory. Nie zbliżaj się, jeśli masz wszczepione urządzenia wspomagające.
