MW 14.9x10 / N38 - magnes neodymowy walcowy
magnes neodymowy walcowy
Numer katalogowy 010023
GTIN/EAN: 5906301810223
Średnica Ø
14.9 mm [±0,1 mm]
Wysokość
10 mm [±0,1 mm]
Waga
13.08 g
Kierunek magnesowania
→ diametralny
Udźwig
7.60 kg / 74.57 N
Indukcja magnetyczna
496.78 mT / 4968 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
8.24 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
6.70 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Skontaktuj się z nami telefonicznie
+48 888 99 98 98
albo pisz przez
formularz zgłoszeniowy
na stronie kontakt.
Właściwości oraz wygląd magnesu testujesz w naszym
kalkulatorze siły.
Zamówienia złożone do godziny 14:00 zostaną wysłane tego samego dnia roboczego.
Parametry techniczne produktu - MW 14.9x10 / N38 - magnes neodymowy walcowy
Specyfikacja / charakterystyka - MW 14.9x10 / N38 - magnes neodymowy walcowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 010023 |
| GTIN/EAN | 5906301810223 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Średnica Ø | 14.9 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 10 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 13.08 g |
| Kierunek magnesowania | → diametralny |
| Udźwig ~ ? | 7.60 kg / 74.57 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 496.78 mT / 4968 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Analiza fizyczna magnesu neodymowego - parametry techniczne
Niniejsze informacje stanowią bezpośredni efekt analizy matematycznej. Wyniki zostały wyliczone na algorytmach dla materiału Nd2Fe14B. Realne warunki mogą się różnić. Prosimy traktować te wyliczenia jako pomoc pomocniczą przy projektowaniu systemów.
Tabela 1: Siła prostopadła statyczna (siła vs odległość) - spadek mocy
MW 14.9x10 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
4965 Gs
496.5 mT
|
7.60 kg / 16.76 lbs
7600.0 g / 74.6 N
|
mocny |
| 1 mm |
4309 Gs
430.9 mT
|
5.72 kg / 12.62 lbs
5722.6 g / 56.1 N
|
mocny |
| 2 mm |
3660 Gs
366.0 mT
|
4.13 kg / 9.10 lbs
4129.1 g / 40.5 N
|
mocny |
| 3 mm |
3063 Gs
306.3 mT
|
2.89 kg / 6.38 lbs
2892.7 g / 28.4 N
|
mocny |
| 5 mm |
2098 Gs
209.8 mT
|
1.36 kg / 2.99 lbs
1356.5 g / 13.3 N
|
słaby uchwyt |
| 10 mm |
838 Gs
83.8 mT
|
0.22 kg / 0.48 lbs
216.5 g / 2.1 N
|
słaby uchwyt |
| 15 mm |
389 Gs
38.9 mT
|
0.05 kg / 0.10 lbs
46.6 g / 0.5 N
|
słaby uchwyt |
| 20 mm |
207 Gs
20.7 mT
|
0.01 kg / 0.03 lbs
13.2 g / 0.1 N
|
słaby uchwyt |
| 30 mm |
78 Gs
7.8 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1.9 g / 0.0 N
|
słaby uchwyt |
| 50 mm |
20 Gs
2.0 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.1 g / 0.0 N
|
słaby uchwyt |
Tabela 2: Siła równoległa zsuwania (ściana)
MW 14.9x10 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
1.52 kg / 3.35 lbs
1520.0 g / 14.9 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
1.14 kg / 2.52 lbs
1144.0 g / 11.2 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.83 kg / 1.82 lbs
826.0 g / 8.1 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.58 kg / 1.27 lbs
578.0 g / 5.7 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.27 kg / 0.60 lbs
272.0 g / 2.7 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.04 kg / 0.10 lbs
44.0 g / 0.4 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.02 lbs
10.0 g / 0.1 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
2.0 g / 0.0 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Montaż pionowy (ścinanie) - udźwig wertykalny
MW 14.9x10 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
2.28 kg / 5.03 lbs
2280.0 g / 22.4 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
1.52 kg / 3.35 lbs
1520.0 g / 14.9 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.76 kg / 1.68 lbs
760.0 g / 7.5 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
3.80 kg / 8.38 lbs
3800.0 g / 37.3 N
|
Tabela 4: Efektywność materiałowa (wpływ podłoża) - straty mocy
MW 14.9x10 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.76 kg / 1.68 lbs
760.0 g / 7.5 N
|
| 1 mm |
|
1.90 kg / 4.19 lbs
1900.0 g / 18.6 N
|
| 2 mm |
|
3.80 kg / 8.38 lbs
3800.0 g / 37.3 N
|
| 3 mm |
|
5.70 kg / 12.57 lbs
5700.0 g / 55.9 N
|
| 5 mm |
|
7.60 kg / 16.76 lbs
7600.0 g / 74.6 N
|
| 10 mm |
|
7.60 kg / 16.76 lbs
7600.0 g / 74.6 N
|
| 11 mm |
|
7.60 kg / 16.76 lbs
7600.0 g / 74.6 N
|
| 12 mm |
|
7.60 kg / 16.76 lbs
7600.0 g / 74.6 N
|
Tabela 5: Wytrzymałość temperaturowa (zachowanie materiału) - próg odporności
MW 14.9x10 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
7.60 kg / 16.76 lbs
7600.0 g / 74.6 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
7.43 kg / 16.39 lbs
7432.8 g / 72.9 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
7.27 kg / 16.02 lbs
7265.6 g / 71.3 N
|
OK |
| 80 °C | -6.6% |
7.10 kg / 15.65 lbs
7098.4 g / 69.6 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
5.41 kg / 11.93 lbs
5411.2 g / 53.1 N
|
Tabela 6: Dwa magnesy (odpychanie) - kolizja pól
MW 14.9x10 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła ścinająca (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
26.50 kg / 58.43 lbs
5 802 Gs
|
3.98 kg / 8.76 lbs
3975 g / 39.0 N
|
N/A |
| 1 mm |
23.16 kg / 51.05 lbs
9 283 Gs
|
3.47 kg / 7.66 lbs
3474 g / 34.1 N
|
20.84 kg / 45.95 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
19.96 kg / 44.00 lbs
8 617 Gs
|
2.99 kg / 6.60 lbs
2993 g / 29.4 N
|
17.96 kg / 39.60 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
17.03 kg / 37.54 lbs
7 959 Gs
|
2.55 kg / 5.63 lbs
2554 g / 25.1 N
|
15.32 kg / 33.78 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
12.09 kg / 26.65 lbs
6 707 Gs
|
1.81 kg / 4.00 lbs
1813 g / 17.8 N
|
10.88 kg / 23.99 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
4.73 kg / 10.43 lbs
4 196 Gs
|
0.71 kg / 1.56 lbs
710 g / 7.0 N
|
4.26 kg / 9.39 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
0.76 kg / 1.66 lbs
1 676 Gs
|
0.11 kg / 0.25 lbs
113 g / 1.1 N
|
0.68 kg / 1.50 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.02 kg / 0.04 lbs
245 Gs
|
0.00 kg / 0.01 lbs
2 g / 0.0 N
|
0.01 kg / 0.03 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.01 kg / 0.01 lbs
156 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.00 kg / 0.01 lbs
105 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
74 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
54 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
41 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Strefy ochronne (implanty) - ostrzeżenia
MW 14.9x10 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 8.5 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 6.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 5.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 4.0 cm |
| Kluczyk samochodowy | 50 Gs (5.0 mT) | 4.0 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 1.5 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 1.5 cm |
Tabela 8: Energia uderzenia (ryzyko pęknięcia) - ostrzeżenie
MW 14.9x10 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
24.74 km/h
(6.87 m/s)
|
0.31 J | |
| 30 mm |
42.11 km/h
(11.70 m/s)
|
0.89 J | |
| 50 mm |
54.36 km/h
(15.10 m/s)
|
1.49 J | |
| 100 mm |
76.87 km/h
(21.35 m/s)
|
2.98 J |
Tabela 9: Specyfikacja ochrony powierzchni
MW 14.9x10 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Flux)
MW 14.9x10 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 8 732 Mx | 87.3 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.71 | Wysoki (Stabilny) |
Tabela 11: Praca w wodzie (Magnet Fishing)
MW 14.9x10 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 7.60 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
8.70 kg
(+1.10 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Montaż na ścianie (ześlizg)
*Pamiętaj: Na pionowej ścianie magnes utrzyma zaledwie ok. 20-30% siły prostopadłej.
2. Grubość podłoża
*Zbyt cienki metal (np. obudowa PC 0.5mm) znacząco redukuje udźwig magnesu.
3. Stabilność termiczna
*W klasie N38 krytyczny próg to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.71
Niniejsza symulacja obrazuje stabilność magnetyczną wybranego magnesu w konkretnych warunkach geometrycznych. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Skład chemiczny materiału
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Ekologia i recykling (GPSR)
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Zobacz też inne oferty
Zalety i wady magnesów neodymowych Nd2Fe14B.
Mocne strony
- Utrzymują swoje właściwości przez lata – szacuje się, że po dekadzie słabną o niezauważalny 1%.
- Inne źródła magnetyzmu nie wpływają na ich utraty mocy – posiadają dużą zdolność koercji.
- Warstwa ochronna (np. niklowa) zapewnia im atrakcyjny wygląd, co podnosi ich walory wizualne.
- Oferują maksymalną indukcję magnetyczną w punkcie styku, co gwarantuje ogromną siłę.
- Dzięki zaawansowanej technologii radzą sobie w temperaturach sięgających 230°C, zachowując swoje właściwości.
- Elastyczność kształtowania – można je wykonać w rozmaitych formach, idealnych do konkretnego projektu.
- Znajdują szerokie zastosowanie w nowoczesnej technice – od napędów HDD i silników, po precyzyjną diagnostykę.
- Dzięki kompaktowości, zajmują mało miejsca, a jednocześnie zapewniają wysoką skuteczność.
Wady
- Są wrażliwe na uderzenia – materiał jest kruchy i może odprysnąć. Ochrona w postaci obudowy jest kluczowa.
- Wysoka temperatura to wróg neodymów – powyżej 80°C tracą właściwości. Do zadań specjalnych polecamy wersje odporne [AH], działającą stabilnie aż do 230°C.
- Ryzyko korozji: bez osłony magnes ulegnie utlenieniu na deszczu. Rozważ wersje powlekane tworzywem do zastosowań zewnętrznych.
- Obróbka jest trudna – wiercenie otworów w samym magnesie jest ryzykowne. Zalecamy gotowe uchwyty magnetyczne (magnes w obudowie).
- Produkt niebezpieczny po połknięciu. Bezwzględnie chronić przed dziećmi. Wewnątrz ciała magnesy mogą się połączyć, powodując poważne urazy.
- Cena – są droższe niż magnesy ferrytowe, co przy wielkich nakładach może być barierą.
Analiza siły trzymania
Wytrzymałość na oderwanie magnesu w warunkach idealnych – co ma na to wpływ?
- z użyciem płyty ze stali niskowęglowej, pełniącej rolę zwora magnetyczna
- o grubości wynoszącej minimum 10 mm
- z płaszczyzną oczyszczoną i gładką
- przy bezpośrednim styku (bez powłok)
- podczas ciągnięcia w kierunku prostopadłym do powierzchni mocowania
- w neutralnych warunkach termicznych
Praktyczny udźwig: czynniki wpływające
- Szczelina – występowanie ciała obcego (farba, brud, szczelina) działa jak izolator, co obniża moc gwałtownie (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Kierunek siły – parametr katalogowy dotyczy odrywania w pionie. Przy ześlizgiwaniu, magnes trzyma dużo słabiej (często ok. 20-30% siły maksymalnej).
- Grubość ścianki – im cieńsza blacha, tym słabsze trzymanie. Strumień magnetyczny przechodzi przez materiał, zamiast zamienić się w udźwig.
- Materiał blachy – stal niskowęglowa przyciąga najlepiej. Stale stopowe redukują przenikalność magnetyczną i siłę trzymania.
- Faktura blachy – szlifowane elementy gwarantują idealne doleganie, co zwiększa nasycenie pola. Nierówny metal zmniejszają efektywność.
- Temperatura pracy – spieki NdFeB posiadają wrażliwość na temperaturę. Gdy jest gorąco są słabsze, a na mrozie zyskują na sile (do pewnej granicy).
Siłę trzymania sprawdzano na gładkiej blasze o grubości 20 mm, kiedy przyłożono siłę prostopadłą, z kolei przy działaniu siły na zsuwanie nośność jest mniejsza nawet pięciokrotnie. Ponadto, nawet niewielka szczelina pomiędzy powierzchnią magnesu, a blachą zmniejsza udźwig.
Ostrzeżenia
Unikaj kontaktu w przypadku alergii
Badania wskazują, że powłoka niklowa (standardowe zabezpieczenie magnesów) jest silnym alergenem. Jeśli masz uczulenie, wystrzegaj się bezpośredniego dotyku lub zakup magnesy powlekane tworzywem.
Zasady obsługi
Przed przystąpieniem do pracy, przeczytaj instrukcję. Gwałtowne złączenie może zniszczyć magnes lub uszkodzić palce. Myśl o krok do przodu.
Przegrzanie magnesu
Nie przegrzewaj. Magnesy neodymowe są wrażliwe na temperaturę. Jeśli wymagasz odporności powyżej 80°C, zapytaj nas o specjalne serie wysokotemperaturowe (H, SH, UH).
Nie dawać dzieciom
Silne magnesy to nie zabawki. Przypadkowe zjedzenie kilku magnesów może doprowadzić do ich zaciśnięciem jelit, co stwarza bezpośrednie zagrożenie życia i wiąże się z koniecznością natychmiastowej operacji.
Pył jest łatwopalny
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Zagrożenie dla nawigacji
Moduły GPS i smartfony są wyjątkowo podatne na pole magnetyczne. Bliskie sąsiedztwo z silnym magnesem może zniszczyć czujniki w Twoim telefonie.
Łamliwość magnesów
Spieki NdFeB to spiek proszkowy, co oznacza, że są łamliwe jak szkło. Zderzenie dwóch magnesów wywoła ich rozpryśnięcie na drobne kawałki.
Niebezpieczeństwo dla rozruszników
Dla posiadaczy implantów: Promieniowanie magnetyczne wpływa na urządzenia medyczne. Zachowaj co najmniej 30 cm odstępu lub zleć komuś innemu obsługę magnesów.
Urazy ciała
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Pole magnetyczne a elektronika
Bezpieczeństwo sprzętu: Magnesy neodymowe mogą uszkodzić karty bankomatowe oraz delikatną elektronikę (implanty, aparaty słuchowe, zegarki mechaniczne).
