MW 5x2 / N38 - magnes neodymowy walcowy
magnes neodymowy walcowy
Numer katalogowy 010085
GTIN/EAN: 5906301810841
Średnica Ø
5 mm [±0,1 mm]
Wysokość
2 mm [±0,1 mm]
Waga
0.29 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
0.70 kg / 6.83 N
Indukcja magnetyczna
386.50 mT / 3865 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
0.1845 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
0.1500 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Skontaktuj się z nami telefonicznie
+48 22 499 98 98
albo skontaktuj się korzystając z
formularz kontaktowy
na stronie kontakt.
Masę a także budowę magnesu neodymowego zweryfikujesz w naszym
naszym kalkulatorze magnetycznym.
Realizacja tego samego dnia przy zamówieniu do 14:00.
Parametry produktu - MW 5x2 / N38 - magnes neodymowy walcowy
Specyfikacja / charakterystyka - MW 5x2 / N38 - magnes neodymowy walcowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 010085 |
| GTIN/EAN | 5906301810841 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Średnica Ø | 5 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 2 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 0.29 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 0.70 kg / 6.83 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 386.50 mT / 3865 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Symulacja inżynierska magnesu neodymowego - parametry techniczne
Poniższe informacje stanowią wynik kalkulacji fizycznej. Wyniki zostały wyliczone na algorytmach dla klasy Nd2Fe14B. Realne parametry mogą się różnić. Traktuj te wyliczenia jako punkt odniesienia dla projektantów.
Tabela 1: Udźwig statyczny prostopadły (siła vs dystans) - wykres oddziaływania
MW 5x2 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
3860 Gs
386.0 mT
|
0.70 kg / 1.54 lbs
700.0 g / 6.9 N
|
słaby uchwyt |
| 1 mm |
2460 Gs
246.0 mT
|
0.28 kg / 0.63 lbs
284.4 g / 2.8 N
|
słaby uchwyt |
| 2 mm |
1384 Gs
138.4 mT
|
0.09 kg / 0.20 lbs
90.0 g / 0.9 N
|
słaby uchwyt |
| 3 mm |
782 Gs
78.2 mT
|
0.03 kg / 0.06 lbs
28.8 g / 0.3 N
|
słaby uchwyt |
| 5 mm |
293 Gs
29.3 mT
|
0.00 kg / 0.01 lbs
4.0 g / 0.0 N
|
słaby uchwyt |
| 10 mm |
55 Gs
5.5 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.1 g / 0.0 N
|
słaby uchwyt |
| 15 mm |
18 Gs
1.8 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
słaby uchwyt |
| 20 mm |
8 Gs
0.8 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
słaby uchwyt |
| 30 mm |
3 Gs
0.3 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
słaby uchwyt |
| 50 mm |
1 Gs
0.1 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
słaby uchwyt |
Tabela 2: Siła równoległa obsunięcia (pion)
MW 5x2 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
0.14 kg / 0.31 lbs
140.0 g / 1.4 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
0.06 kg / 0.12 lbs
56.0 g / 0.5 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.02 kg / 0.04 lbs
18.0 g / 0.2 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.01 lbs
6.0 g / 0.1 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Montaż pionowy (poślizg) - zachowanie na śliskim podłożu
MW 5x2 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
0.21 kg / 0.46 lbs
210.0 g / 2.1 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
0.14 kg / 0.31 lbs
140.0 g / 1.4 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.07 kg / 0.15 lbs
70.0 g / 0.7 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
0.35 kg / 0.77 lbs
350.0 g / 3.4 N
|
Tabela 4: Efektywność materiałowa (wpływ podłoża) - straty mocy
MW 5x2 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.07 kg / 0.15 lbs
70.0 g / 0.7 N
|
| 1 mm |
|
0.18 kg / 0.39 lbs
175.0 g / 1.7 N
|
| 2 mm |
|
0.35 kg / 0.77 lbs
350.0 g / 3.4 N
|
| 3 mm |
|
0.52 kg / 1.16 lbs
525.0 g / 5.2 N
|
| 5 mm |
|
0.70 kg / 1.54 lbs
700.0 g / 6.9 N
|
| 10 mm |
|
0.70 kg / 1.54 lbs
700.0 g / 6.9 N
|
| 11 mm |
|
0.70 kg / 1.54 lbs
700.0 g / 6.9 N
|
| 12 mm |
|
0.70 kg / 1.54 lbs
700.0 g / 6.9 N
|
Tabela 5: Stabilność termiczna (stabilność) - próg odporności
MW 5x2 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
0.70 kg / 1.54 lbs
700.0 g / 6.9 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
0.68 kg / 1.51 lbs
684.6 g / 6.7 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
0.67 kg / 1.48 lbs
669.2 g / 6.6 N
|
|
| 80 °C | -6.6% |
0.65 kg / 1.44 lbs
653.8 g / 6.4 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
0.50 kg / 1.10 lbs
498.4 g / 4.9 N
|
Tabela 6: Interakcja magnes-magnes (przyciąganie) - kolizja pól
MW 5x2 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła ścinająca (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
1.80 kg / 3.98 lbs
5 236 Gs
|
0.27 kg / 0.60 lbs
271 g / 2.7 N
|
N/A |
| 1 mm |
1.21 kg / 2.68 lbs
6 336 Gs
|
0.18 kg / 0.40 lbs
182 g / 1.8 N
|
1.09 kg / 2.41 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
0.73 kg / 1.62 lbs
4 921 Gs
|
0.11 kg / 0.24 lbs
110 g / 1.1 N
|
0.66 kg / 1.45 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
0.42 kg / 0.92 lbs
3 711 Gs
|
0.06 kg / 0.14 lbs
62 g / 0.6 N
|
0.37 kg / 0.83 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
0.13 kg / 0.29 lbs
2 071 Gs
|
0.02 kg / 0.04 lbs
19 g / 0.2 N
|
0.12 kg / 0.26 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
0.01 kg / 0.02 lbs
587 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
2 g / 0.0 N
|
0.01 kg / 0.02 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
110 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
9 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
5 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
3 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
2 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
2 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
1 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Bezpieczeństwo (BHP) (implanty) - środki ostrożności
MW 5x2 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 2.5 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 2.0 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 1.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 1.5 cm |
| Immobilizer | 50 Gs (5.0 mT) | 1.5 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 0.5 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 0.5 cm |
Tabela 8: Zderzenia (energia kinetyczna) - ostrzeżenie
MW 5x2 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
49.55 km/h
(13.77 m/s)
|
0.03 J | |
| 30 mm |
85.82 km/h
(23.84 m/s)
|
0.08 J | |
| 50 mm |
110.79 km/h
(30.78 m/s)
|
0.14 J | |
| 100 mm |
156.69 km/h
(43.52 m/s)
|
0.27 J |
Tabela 9: Specyfikacja ochrony powierzchni
MW 5x2 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane konstrukcyjne (Strumień)
MW 5x2 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 785 Mx | 7.9 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.50 | Niski (Płaski) |
Tabela 11: Praca w wodzie (Magnet Fishing)
MW 5x2 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 0.70 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
0.80 kg
(+0.10 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Siła zsuwająca
*Ważne: Na powierzchni pionowej magnes zachowa zaledwie ok. 20-30% siły prostopadłej.
2. Grubość podłoża
*Zbyt cienki metal (np. obudowa PC 0.5mm) znacząco ogranicza udźwig magnesu.
3. Stabilność termiczna
*Dla standardowych magnesów granica bezpieczeństwa to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.50
Niniejsza symulacja obrazuje stabilność magnetyczną wybranego magnesu w konkretnych warunkach geometrycznych. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Specyfikacja materiałowa
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Dane środowiskowe
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Sprawdź inne propozycje
UMP 75x25 [M10x3] GW F200 GOLD Lina / N42 - uchwyty magnetyczne do poszukiwań
Wady i zalety magnesów z neodymu Nd2Fe14B.
Plusy
- Długowieczność to ich atut – nawet po dekady spadek mocy wynosi jedynie ~1% (wg testów).
- Wyróżniają się wyjątkową odpornością na rozmagnesowanie, nawet w silnych polach zewnętrznych.
- Dzięki warstwie ochronnej (NiCuNi, Au, Ag) mają nowoczesny, błyszczący wygląd.
- Generują niezwykle silne pole magnetyczne na swojej powierzchni, co jest ich znakiem rozpoznawczym.
- Wykazują imponującą wytrzymałość termiczną, co pozwala na ich użycie w warunkach do 230°C (dotyczy odpowiednich serii).
- Możliwość uzyskania złożonych kształtów sprawia, że są doskonałe do nietypowych zastosowań.
- Stanowią kluczowy element w technologiach przyszłości, zasilając silniki, sprzęt szpitalny czy elektronikę użytkową.
- Mały rozmiar, wielka moc – przy kompaktowej budowie oferują ogromną siłę, co jest kluczowe przy miniaturyzacji.
Wady
- Pamiętaj o ich kruchości – bez zabezpieczenia mogą pękać przy gwałtownym zwarciu.
- Standardowe magnesy tracą moc powyżej 80°C. Jeśli potrzebujesz pracy w wyższych temperaturach, wybierz serię [AH] (odporną do 230°C).
- Są podatne na rdzewienie w kontakcie z wodą. Na zewnątrz konieczne jest użycie magnesów hermetycznych (np. w gumie).
- Obróbka jest trudna – wiercenie otworów w samym magnesie jest ryzykowne. Lepiej wybrać gotowe uchwyty magnetyczne (magnes w obudowie).
- Ryzyko połknięcia – małe elementy są groźne dla najmłodszych. Połknięcie kilku sztuk grozi poważnymi obrażeniami. Dodatkowo mogą utrudniać badania (np. rezonans).
- Za jakość trzeba płacić – magnesy neodymowe są droższe od ceramicznych, co wpływa na budżet projektu.
Analiza siły trzymania
Siła oderwania magnesu w optymalnych warunkach – co się na to składa?
- przy użyciu zwory ze specjalnej stali pomiarowej, gwarantującej maksymalne skupienie pola
- której wymiar poprzeczny wynosi ok. 10 mm
- o szlifowanej powierzchni styku
- przy bezpośrednim styku (brak zanieczyszczeń)
- dla siły działającej pod kątem prostym (na odrywanie, nie zsuwanie)
- w neutralnych warunkach termicznych
Udźwig w warunkach rzeczywistych – czynniki
- Szczelina między powierzchniami – każdy milimetr dystansu (spowodowany np. okleiną lub nierównością) znacząco osłabia efektywność magnesu, często o połowę przy zaledwie 0,5 mm.
- Kierunek działania siły – maksymalny parametr mamy tylko przy prostopadłym odrywaniu. Siła potrzebna do przesunięcia magnesu po blasze jest standardowo kilkukrotnie mniejsza (ok. 1/5 udźwigu).
- Grubość stali – za chuda stal nie zamyka strumienia, przez co część strumienia ucieka na drugą stronę.
- Rodzaj materiału – idealnym podłożem jest stal o wysokiej przenikalności. Żeliwo mogą generować mniejszy udźwig.
- Faktura blachy – powierzchnie gładkie zapewniają maksymalny styk, co poprawia nasycenie pola. Nierówny metal osłabiają chwyt.
- Warunki termiczne – spieki NdFeB posiadają ujemny współczynnik temperaturowy. W wyższych temperaturach tracą moc, a na mrozie mogą być silniejsze (do pewnej granicy).
Udźwig wyznaczano używając blachy o gładkiej powierzchni o właściwej grubości (min. 20 mm), przy prostopadłym działaniu siły odrywającej, z kolei przy siłach działających równolegle nośność jest mniejsza nawet pięciokrotnie. Co więcej, nawet minimalna przerwa pomiędzy powierzchnią magnesu, a blachą zmniejsza udźwig.
Środki ostrożności podczas pracy z magnesami neodymowymi
Wrażliwość na ciepło
Monitoruj warunki termiczne. Podgrzanie magnesu powyżej 80 stopni Celsjusza zdegraduje jego strukturę magnetyczną i udźwig.
Alergia na nikiel
Powszechnie wiadomo, że powłoka niklowa (standardowe zabezpieczenie magnesów) jest silnym alergenem. Jeśli jesteś alergikiem, unikaj bezpośredniego dotyku lub wybierz wersje w obudowie plastikowej.
Siła neodymu
Bądź ostrożny. Magnesy neodymowe przyciągają z daleka i łączą się z ogromną siłą, często gwałtowniej niż jesteś w stanie przewidzieć.
Pył jest łatwopalny
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Ostrzeżenie dla sercowców
Ostrzeżenie dla sercowców: Promieniowanie magnetyczne wpływa na elektronikę medyczną. Zachowaj co najmniej 30 cm odstępu lub zleć komuś innemu obsługę magnesów.
Ryzyko zmiażdżenia
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Wpływ na smartfony
Urządzenia nawigacyjne są wyjątkowo wrażliwe na pole magnetyczne. Bezpośredni kontakt z silnym magnesem może trwale uszkodzić sensory w Twoim telefonie.
Chronić przed dziećmi
Bezwzględnie zabezpiecz magnesy przed dostępem dzieci. Ryzyko zadławienia jest wysokie, a skutki zwarcia magnesów wewnątrz organizmu są nieodwracalne.
Nie zbliżaj do komputera
Bezpieczeństwo sprzętu: Magnesy neodymowe mogą zdegradować nośniki danych oraz urządzenia precyzyjne (implanty, aparaty słuchowe, zegarki mechaniczne).
Kruchy spiek
Magnesy neodymowe to materiał ceramiczny, co oznacza, że są bardzo kruche. Zderzenie dwóch magnesów wywoła ich pęknięcie na drobne kawałki.
