MPL 40x15x6 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
magnes neodymowy płytkowy
Numer katalogowy 020155
GTIN/EAN: 5906301811619
- Długość
- 40 mm [±0,1 mm]
- Szerokość
- 15 mm [±0,1 mm]
- Wysokość
- 6 mm [±0,1 mm]
- Waga
- 27 g
- Kierunek magnesowania
- ↑ osiowy
- Powłoka
- [NiCuNi] nikiel
18.45 zł z VAT / szt. + cena za transport
15.00 zł netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?Raport inżynierski tego magnesu
Pełna analiza w PDF: siła oderwania i ścinania, wpływ odległości, temperatury i grubości blachy, bezpieczne odległości BHP oraz krzywa demagnetyzacji.
Zadzwoń i zapytaj
+48 22 499 98 98
alternatywnie skontaktuj się poprzez
formularz
w sekcji kontakt.
Parametry oraz wygląd magnesów przetestujesz w naszym
modułowym kalkulatorze.
Zamówienia złożone do godziny 14:00 zostaną wysłane tego samego dnia roboczego.
Dane techniczne - MPL 40x15x6 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
Specyfikacja / charakterystyka - MPL 40x15x6 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 020155 |
| GTIN/EAN | 5906301811619 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Długość | 40 mm [±0,1 mm] |
| Szerokość | 15 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 6 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 27 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 14.21 kg / 139.45 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 286.36 mT / 2864 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Analiza inżynierska magnesu neodymowego - raport
Niniejsze dane stanowią wynik analizy matematycznej. Wartości bazują na algorytmach dla materiału Nd2Fe14B. Realne parametry mogą się różnić. Prosimy traktować te dane jako wstępny drogowskaz przy projektowaniu systemów.
Tabela 1: Siła prostopadła statyczna (siła vs odległość) - charakterystyka
MPL 40x15x6 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
2863 Gs
286.3 mT
|
14.21 kg / 31.33 lbs
14210.0 g / 139.4 N
|
niebezpieczny! |
| 1 mm |
2635 Gs
263.5 mT
|
12.04 kg / 26.55 lbs
12041.8 g / 118.1 N
|
niebezpieczny! |
| 2 mm |
2385 Gs
238.5 mT
|
9.86 kg / 21.74 lbs
9859.1 g / 96.7 N
|
uwaga |
| 3 mm |
2132 Gs
213.2 mT
|
7.88 kg / 17.37 lbs
7880.1 g / 77.3 N
|
uwaga |
| 5 mm |
1670 Gs
167.0 mT
|
4.84 kg / 10.66 lbs
4837.1 g / 47.5 N
|
uwaga |
| 10 mm |
903 Gs
90.3 mT
|
1.41 kg / 3.11 lbs
1412.2 g / 13.9 N
|
niskie ryzyko |
| 15 mm |
520 Gs
52.0 mT
|
0.47 kg / 1.03 lbs
469.2 g / 4.6 N
|
niskie ryzyko |
| 20 mm |
320 Gs
32.0 mT
|
0.18 kg / 0.39 lbs
177.7 g / 1.7 N
|
niskie ryzyko |
| 30 mm |
141 Gs
14.1 mT
|
0.03 kg / 0.08 lbs
34.5 g / 0.3 N
|
niskie ryzyko |
| 50 mm |
41 Gs
4.1 mT
|
0.00 kg / 0.01 lbs
3.0 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
Tabela 2: Równoległa siła ześlizgu (pion)
MPL 40x15x6 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
2.84 kg / 6.27 lbs
2842.0 g / 27.9 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
2.41 kg / 5.31 lbs
2408.0 g / 23.6 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
1.97 kg / 4.35 lbs
1972.0 g / 19.3 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
1.58 kg / 3.47 lbs
1576.0 g / 15.5 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.97 kg / 2.13 lbs
968.0 g / 9.5 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.28 kg / 0.62 lbs
282.0 g / 2.8 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.09 kg / 0.21 lbs
94.0 g / 0.9 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.04 kg / 0.08 lbs
36.0 g / 0.4 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.01 lbs
6.0 g / 0.1 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Siła na ścianie (poślizg) - udźwig wertykalny
MPL 40x15x6 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
4.26 kg / 9.40 lbs
4263.0 g / 41.8 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
2.84 kg / 6.27 lbs
2842.0 g / 27.9 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
1.42 kg / 3.13 lbs
1421.0 g / 13.9 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
7.11 kg / 15.66 lbs
7105.0 g / 69.7 N
|
Tabela 4: Grubość stali (wpływ podłoża) - straty mocy
MPL 40x15x6 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.71 kg / 1.57 lbs
710.5 g / 7.0 N
|
| 1 mm |
|
1.78 kg / 3.92 lbs
1776.3 g / 17.4 N
|
| 2 mm |
|
3.55 kg / 7.83 lbs
3552.5 g / 34.9 N
|
| 3 mm |
|
5.33 kg / 11.75 lbs
5328.8 g / 52.3 N
|
| 5 mm |
|
8.88 kg / 19.58 lbs
8881.3 g / 87.1 N
|
| 10 mm |
|
14.21 kg / 31.33 lbs
14210.0 g / 139.4 N
|
| 11 mm |
|
14.21 kg / 31.33 lbs
14210.0 g / 139.4 N
|
| 12 mm |
|
14.21 kg / 31.33 lbs
14210.0 g / 139.4 N
|
Tabela 5: Praca w cieple (stabilność) - próg odporności
MPL 40x15x6 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
14.21 kg / 31.33 lbs
14210.0 g / 139.4 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
13.90 kg / 30.64 lbs
13897.4 g / 136.3 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
13.58 kg / 29.95 lbs
13584.8 g / 133.3 N
|
|
| 80 °C | -6.6% |
13.27 kg / 29.26 lbs
13272.1 g / 130.2 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
10.12 kg / 22.31 lbs
10117.5 g / 99.3 N
|
Tabela 6: Interakcja magnes-magnes (przyciąganie) - siły w układzie
MPL 40x15x6 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła ścinająca (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
30.32 kg / 66.84 lbs
4 334 Gs
|
4.55 kg / 10.03 lbs
4547 g / 44.6 N
|
N/A |
| 1 mm |
28.06 kg / 61.86 lbs
5 508 Gs
|
4.21 kg / 9.28 lbs
4209 g / 41.3 N
|
25.25 kg / 55.67 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
25.69 kg / 56.64 lbs
5 271 Gs
|
3.85 kg / 8.50 lbs
3854 g / 37.8 N
|
23.12 kg / 50.97 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
23.33 kg / 51.43 lbs
5 023 Gs
|
3.50 kg / 7.71 lbs
3499 g / 34.3 N
|
21.00 kg / 46.29 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
18.85 kg / 41.56 lbs
4 515 Gs
|
2.83 kg / 6.23 lbs
2828 g / 27.7 N
|
16.97 kg / 37.40 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
10.32 kg / 22.75 lbs
3 341 Gs
|
1.55 kg / 3.41 lbs
1548 g / 15.2 N
|
9.29 kg / 20.48 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
3.01 kg / 6.64 lbs
1 805 Gs
|
0.45 kg / 1.00 lbs
452 g / 4.4 N
|
2.71 kg / 5.98 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.16 kg / 0.35 lbs
416 Gs
|
0.02 kg / 0.05 lbs
24 g / 0.2 N
|
0.14 kg / 0.32 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.07 kg / 0.16 lbs
282 Gs
|
0.01 kg / 0.02 lbs
11 g / 0.1 N
|
0.07 kg / 0.15 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.04 kg / 0.08 lbs
199 Gs
|
0.01 kg / 0.01 lbs
5 g / 0.1 N
|
0.03 kg / 0.07 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.02 kg / 0.04 lbs
144 Gs
|
0.00 kg / 0.01 lbs
3 g / 0.0 N
|
0.02 kg / 0.04 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.01 kg / 0.02 lbs
108 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
2 g / 0.0 N
|
0.01 kg / 0.02 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.01 kg / 0.01 lbs
83 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Strefy ochronne (implanty) - ostrzeżenia
MPL 40x15x6 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 11.0 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 8.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 7.0 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 5.5 cm |
| Kluczyk samochodowy | 50 Gs (5.0 mT) | 5.0 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 2.0 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 1.5 cm |
Tabela 8: Dynamika (ryzyko pęknięcia) - ostrzeżenie
MPL 40x15x6 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
23.64 km/h
(6.57 m/s)
|
0.58 J | |
| 30 mm |
24.91 km/h
(6.92 m/s)
|
0.65 J | |
| 50 mm |
24.95 km/h
(6.93 m/s)
|
0.65 J | |
| 100 mm |
24.96 km/h
(6.93 m/s)
|
0.65 J |
Tabela 9: Parametry powłoki (trwałość)
MPL 40x15x6 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane elektryczne (Strumień)
MPL 40x15x6 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 16 905 Mx | 169.0 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.31 | Niski (Płaski) |
Tabela 11: Praca w wodzie (Magnet Fishing)
MPL 40x15x6 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 14.21 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
16.27 kg
(+2.06 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Montaż na ścianie (ześlizg)
*Ważne: Na powierzchni pionowej magnes zachowa tylko ~20-30% siły prostopadłej.
2. Nasycenie magnetyczne
*Zbyt cienki metal (np. obudowa PC 0.5mm) znacząco ogranicza udźwig magnesu.
3. Stabilność termiczna
*Dla standardowych magnesów maksymalna temperatura to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.31
Powyższy wykres prezentuje charakterystykę magnetyczną materiału w drugim kwadrancie pętli histerezy. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Specyfikacja materiałowa
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Ekologia i recykling (GPSR)
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Sprawdź inne oferty
Wady oraz zalety magnesów neodymowych Nd2Fe14B.
Plusy
- Długowieczność to ich atut – nawet po 10 lat utrata mocy wynosi zaledwie ~1% (wg testów).
- Trudno je rozmagnesować, gdyż wykazują potężną odporność na zewnętrzne czynniki.
- Warstwa ochronna (np. niklowa) zapewnia im atrakcyjny wygląd, co podnosi ich walory wizualne.
- Indukcja magnetyczna na powierzchni tych magnesów jest imponująca, co czyni je najsilniejszymi w swojej klasie.
- Wykazują imponującą wytrzymałość termiczną, co pozwala na ich użycie w warunkach do 230°C (dotyczy odpowiednich serii).
- Wszechstronność kształtowania – można je produkować w rozmaitych formach, dopasowanych do konkretnego projektu.
- Znajdują szerokie zastosowanie w nowoczesnej technice – od dysków twardych i silników, po precyzyjną diagnostykę.
- Moc w skali mikro – ich mała masa nie przeszkadza w generowaniu dużej siły przyciągania.
Ograniczenia
- Pamiętaj o ich kruchości – bez zabezpieczenia mogą pękać przy upadku na twarde podłoże.
- Uwaga na temperaturę – dla zwykłych magnesów limit to 80°C. W gorącym środowisku (do 230°C) sprawdzą się tylko modele z oznaczeniem [AH].
- Nie lubią wody – szybko rdzewieją. Jeśli planujesz montaż w ogrodzie, jedynym słusznym wyborem są magnesy w gumowej otulinie.
- Nie należy ich nawiercać – do montażu śrubowego przeznaczone są specjalne uchwyty magnetyczne z wbudowanym gwintem.
- Uważaj na małe części – połknięcie wymaga interwencji chirurga. Mogą też być problemem przy badaniach lekarskich.
- Cena – są bardziej kosztowne niż magnesy ferrytowe, co przy produkcji masowej może być barierą.
Charakterystyka udźwigu
Najwyższa nośność magnesu – co się na to składa?
- na podłożu wykonanej ze stali miękkiej, optymalnie przewodzącej pole magnetyczne
- o grubości przynajmniej 10 mm
- charakteryzującej się brakiem chropowatości
- przy całkowitym braku odstępu (brak farby)
- podczas odrywania w kierunku prostopadłym do powierzchni mocowania
- w stabilnej temperaturze pokojowej
Praktyczny udźwig: czynniki wpływające
- Dystans – obecność jakiejkolwiek warstwy (farba, brud, szczelina) przerywa obwód magnetyczny, co obniża udźwig gwałtownie (nawet o 50% przy 0,5 mm).
- Kąt przyłożenia siły – maksymalny parametr mamy tylko przy ciągnięciu pod kątem 90°. Opór przy zsuwaniu magnesu po powierzchni jest standardowo wielokrotnie niższa (ok. 1/5 udźwigu).
- Grubość ścianki – im cieńsza blacha, tym słabsze trzymanie. Część pola magnetycznego przechodzi przez materiał, zamiast zamienić się w udźwig.
- Rodzaj materiału – najlepszym wyborem jest stal o wysokiej przenikalności. Stale nierdzewne mogą przyciągać słabiej.
- Stan powierzchni – szlifowane elementy gwarantują idealne doleganie, co poprawia siłę. Powierzchnie chropowate zmniejszają efektywność.
- Ciepło – spieki NdFeB posiadają wrażliwość na temperaturę. Gdy jest gorąco tracą moc, a na mrozie mogą być silniejsze (do pewnej granicy).
Udźwig określano stosując wypolerowanej blachy o optymalnej grubości (min. 20 mm), przy siłach działających pionowo, z kolei przy próbie przesunięcia magnesu udźwig jest mniejszy nawet pięć razy. Co więcej, nawet minimalna przerwa między magnesem, a blachą obniża udźwig.
Bezpieczna praca przy magnesach neodymowych
Wpływ na zdrowie
Dla posiadaczy implantów: Promieniowanie magnetyczne wpływa na elektronikę medyczną. Zachowaj co najmniej 30 cm odstępu lub zleć komuś innemu pracę z magnesów.
Kompas i GPS
Intensywne promieniowanie magnetyczne wpływa negatywnie na działanie czujników w smartfonach i urządzeniach lokalizacyjnych. Zachowaj odstęp magnesów od telefonu, aby uniknąć awarii czujników.
Utrata mocy w cieple
Chroń przed wysoką temperaturą. Magnesy neodymowe są wrażliwe na temperaturę. Jeśli potrzebujesz odporności powyżej 80°C, wybierz magnesy odporne na ciepło (H, SH, UH).
Produkt nie dla dzieci
Magnesy neodymowe nie są przeznaczone dla dzieci. Przypadkowe zjedzenie kilku magnesów może skutkować ich zaciśnięciem jelit, co stwarza stan krytyczny i wiąże się z koniecznością natychmiastowej operacji.
Uczulenie na powłokę
Niektóre osoby posiada nadwrażliwość na nikiel, którym pokryta jest większość magnesy neodymowe. Długotrwała ekspozycja może wywołać zaczerwienienie skóry. Sugerujemy stosowanie rękawic bezlateksowych.
Niebezpieczeństwo przytrzaśnięcia
Szukając magnesów walcowych o dużym udźwigu lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi magnesami płytkowymi do montażu konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Łamliwość magnesów
Choć wyglądają jak stal, neodym jest delikatny i nieodporny na uderzenia. Unikaj uderzeń, gdyż magnes może się pokruszyć na ostre, niebezpieczne kawałki.
Pył jest łatwopalny
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane magnesy pod wkręt produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Świadome użytkowanie
Używaj magnesy odpowiedzialnie. Ich potężna moc może zaskoczyć nawet doświadczonych użytkowników. Bądź skupiony i respektuj ich siły.
Bezpieczny dystans
Bezpieczeństwo sprzętu: Magnesy neodymowe mogą zdegradować karty bankomatowe oraz urządzenia precyzyjne (rozruszniki serca, protezy słuchu, zegarki mechaniczne).
