MPL 17x17x3 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
magnes neodymowy płytkowy
Numer katalogowy 020124
GTIN/EAN: 5906301811305
Długość
17 mm [±0,1 mm]
Szerokość
17 mm [±0,1 mm]
Wysokość
3 mm [±0,1 mm]
Waga
6.5 g
Kierunek magnesowania
↑ osiowy
Udźwig
3.22 kg / 31.54 N
Indukcja magnetyczna
187.48 mT / 1875 Gs
Powłoka
[NiCuNi] nikiel
4.71 ZŁ z VAT / szt. + cena za transport
3.83 ZŁ netto + 23% VAT / szt.
upusty ilościowe:
Potrzebujesz więcej?
Zadzwoń do nas
+48 888 99 98 98
lub daj znać poprzez
formularz zgłoszeniowy
na naszej stronie.
Właściwości oraz kształt magnesów neodymowych testujesz w naszym
narzędziu online do obliczeń.
Realizacja tego samego dnia przy zamówieniu do 14:00.
Właściwości fizyczne MPL 17x17x3 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
Specyfikacja / charakterystyka - MPL 17x17x3 / N38 - magnes neodymowy płytkowy
| właściwości | wartości |
|---|---|
| Nr kat. | 020124 |
| GTIN/EAN | 5906301811305 |
| Produkcja/Dystrybucja | Dhit sp. z o.o. |
| Kraj pochodzenia | Polska / Chiny / Niemcy |
| Kod celny | 85059029 |
| Długość | 17 mm [±0,1 mm] |
| Szerokość | 17 mm [±0,1 mm] |
| Wysokość | 3 mm [±0,1 mm] |
| Waga | 6.5 g |
| Kierunek magnesowania | ↑ osiowy |
| Udźwig ~ ? | 3.22 kg / 31.54 N |
| Indukcja magnetyczna ~ ? | 187.48 mT / 1875 Gs |
| Powłoka | [NiCuNi] nikiel |
| Tolerancja wykonania | ±0.1 mm |
Własności magnetyczne materiału N38
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 12.2-12.6 | kGs |
| remanencja Br [min. - maks.] ? | 1220-1260 | mT |
| koercja bHc ? | 10.8-11.5 | kOe |
| koercja bHc ? | 860-915 | kA/m |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 12 | kOe |
| faktyczna wewnętrzna siła iHc | ≥ 955 | kA/m |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 36-38 | BH max MGOe |
| gęstość energii [min. - maks.] ? | 287-303 | BH max KJ/m |
| max. temperatura ? | ≤ 80 | °C |
Własności fizyczne spiekanych magnesów neodymowych Nd2Fe14B w temperaturze 20°C
| właściwości | wartości | jednostki |
|---|---|---|
| Twardość Vickersa | ≥550 | Hv |
| Gęstość | ≥7.4 | g/cm3 |
| Temperatura Curie TC | 312 - 380 | °C |
| Temperatura Curie TF | 593 - 716 | °F |
| Specyficzna oporność | 150 | μΩ⋅cm |
| Siła wyginania | 250 | MPa |
| Wytrzymałość na ściskanie | 1000~1100 | MPa |
| Rozszerzenie termiczne równoległe (∥) do orientacji (M) | (3-4) x 10-6 | °C-1 |
| Rozszerzenie termiczne prostopadłe (⊥) do orientacji (M) | -(1-3) x 10-6 | °C-1 |
| Moduł Younga | 1.7 x 104 | kg/mm² |
Analiza inżynierska magnesu - dane
Niniejsze wartości stanowią bezpośredni efekt kalkulacji matematycznej. Wartości bazują na algorytmach dla materiału Nd2Fe14B. Realne osiągi mogą nieznacznie się różnić. Traktuj te wyliczenia jako pomoc pomocniczą przy projektowaniu systemów.
Tabela 1: Udźwig statyczny prostopadły (udźwig vs dystans) - spadek mocy
MPL 17x17x3 / N38
| Dystans (mm) | Indukcja (Gauss) / mT | Udźwig (kg/lbs/g/N) | Status ryzyka |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
1874 Gs
187.4 mT
|
3.22 kg / 7.10 lbs
3220.0 g / 31.6 N
|
średnie ryzyko |
| 1 mm |
1761 Gs
176.1 mT
|
2.84 kg / 6.27 lbs
2842.9 g / 27.9 N
|
średnie ryzyko |
| 2 mm |
1610 Gs
161.0 mT
|
2.38 kg / 5.24 lbs
2376.8 g / 23.3 N
|
średnie ryzyko |
| 3 mm |
1440 Gs
144.0 mT
|
1.90 kg / 4.19 lbs
1901.0 g / 18.6 N
|
niskie ryzyko |
| 5 mm |
1099 Gs
109.9 mT
|
1.11 kg / 2.44 lbs
1107.5 g / 10.9 N
|
niskie ryzyko |
| 10 mm |
508 Gs
50.8 mT
|
0.24 kg / 0.52 lbs
236.4 g / 2.3 N
|
niskie ryzyko |
| 15 mm |
245 Gs
24.5 mT
|
0.06 kg / 0.12 lbs
55.2 g / 0.5 N
|
niskie ryzyko |
| 20 mm |
131 Gs
13.1 mT
|
0.02 kg / 0.03 lbs
15.7 g / 0.2 N
|
niskie ryzyko |
| 30 mm |
48 Gs
4.8 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
2.1 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
| 50 mm |
12 Gs
1.2 mT
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0.1 g / 0.0 N
|
niskie ryzyko |
Tabela 2: Równoległa siła obsunięcia (pion)
MPL 17x17x3 / N38
| Dystans (mm) | Współczynnik tarcia | Udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0 mm | Stal (~0.2) |
0.64 kg / 1.42 lbs
644.0 g / 6.3 N
|
| 1 mm | Stal (~0.2) |
0.57 kg / 1.25 lbs
568.0 g / 5.6 N
|
| 2 mm | Stal (~0.2) |
0.48 kg / 1.05 lbs
476.0 g / 4.7 N
|
| 3 mm | Stal (~0.2) |
0.38 kg / 0.84 lbs
380.0 g / 3.7 N
|
| 5 mm | Stal (~0.2) |
0.22 kg / 0.49 lbs
222.0 g / 2.2 N
|
| 10 mm | Stal (~0.2) |
0.05 kg / 0.11 lbs
48.0 g / 0.5 N
|
| 15 mm | Stal (~0.2) |
0.01 kg / 0.03 lbs
12.0 g / 0.1 N
|
| 20 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.01 lbs
4.0 g / 0.0 N
|
| 30 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
| 50 mm | Stal (~0.2) |
0.00 kg / 0.00 lbs
0.0 g / 0.0 N
|
Tabela 3: Montaż pionowy (ścinanie) - zachowanie na śliskim podłożu
MPL 17x17x3 / N38
| Rodzaj powierzchni | Współczynnik tarcia / % Mocy | Maks. ciężar (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| Stal surowa |
µ = 0.3
30% Nominalnej Siły
|
0.97 kg / 2.13 lbs
966.0 g / 9.5 N
|
| Stal malowana (standard) |
µ = 0.2
20% Nominalnej Siły
|
0.64 kg / 1.42 lbs
644.0 g / 6.3 N
|
| Stal tłusta/śliska |
µ = 0.1
10% Nominalnej Siły
|
0.32 kg / 0.71 lbs
322.0 g / 3.2 N
|
| Magnes z gumą antypoślizgową |
µ = 0.5
50% Nominalnej Siły
|
1.61 kg / 3.55 lbs
1610.0 g / 15.8 N
|
Tabela 4: Efektywność materiałowa (nasycenie) - dobór blachy
MPL 17x17x3 / N38
| Grubość blachy (mm) | % mocy | Realny udźwig (kg/lbs/g/N) |
|---|---|---|
| 0.5 mm |
|
0.32 kg / 0.71 lbs
322.0 g / 3.2 N
|
| 1 mm |
|
0.81 kg / 1.77 lbs
805.0 g / 7.9 N
|
| 2 mm |
|
1.61 kg / 3.55 lbs
1610.0 g / 15.8 N
|
| 3 mm |
|
2.42 kg / 5.32 lbs
2415.0 g / 23.7 N
|
| 5 mm |
|
3.22 kg / 7.10 lbs
3220.0 g / 31.6 N
|
| 10 mm |
|
3.22 kg / 7.10 lbs
3220.0 g / 31.6 N
|
| 11 mm |
|
3.22 kg / 7.10 lbs
3220.0 g / 31.6 N
|
| 12 mm |
|
3.22 kg / 7.10 lbs
3220.0 g / 31.6 N
|
Tabela 5: Praca w cieple (stabilność) - limit termiczny
MPL 17x17x3 / N38
| Temp. otoczenia (°C) | Strata mocy | Pozostały udźwig (kg/lbs/g/N) | Status |
|---|---|---|---|
| 20 °C | 0.0% |
3.22 kg / 7.10 lbs
3220.0 g / 31.6 N
|
OK |
| 40 °C | -2.2% |
3.15 kg / 6.94 lbs
3149.2 g / 30.9 N
|
OK |
| 60 °C | -4.4% |
3.08 kg / 6.79 lbs
3078.3 g / 30.2 N
|
|
| 80 °C | -6.6% |
3.01 kg / 6.63 lbs
3007.5 g / 29.5 N
|
|
| 100 °C | -28.8% |
2.29 kg / 5.05 lbs
2292.6 g / 22.5 N
|
Tabela 6: Dwa magnesy (przyciąganie) - kolizja pól
MPL 17x17x3 / N38
| Szczelina (mm) | Przyciąganie (kg/lbs) (N-S) | Siła ścinająca (kg/lbs/g/N) | Odpychanie (kg/lbs) (N-N) |
|---|---|---|---|
| 0 mm |
6.26 kg / 13.80 lbs
3 313 Gs
|
0.94 kg / 2.07 lbs
939 g / 9.2 N
|
N/A |
| 1 mm |
5.93 kg / 13.07 lbs
3 648 Gs
|
0.89 kg / 1.96 lbs
889 g / 8.7 N
|
5.33 kg / 11.76 lbs
~0 Gs
|
| 2 mm |
5.53 kg / 12.19 lbs
3 523 Gs
|
0.83 kg / 1.83 lbs
829 g / 8.1 N
|
4.97 kg / 10.97 lbs
~0 Gs
|
| 3 mm |
5.08 kg / 11.21 lbs
3 379 Gs
|
0.76 kg / 1.68 lbs
763 g / 7.5 N
|
4.58 kg / 10.09 lbs
~0 Gs
|
| 5 mm |
4.15 kg / 9.16 lbs
3 053 Gs
|
0.62 kg / 1.37 lbs
623 g / 6.1 N
|
3.74 kg / 8.24 lbs
~0 Gs
|
| 10 mm |
2.15 kg / 4.75 lbs
2 199 Gs
|
0.32 kg / 0.71 lbs
323 g / 3.2 N
|
1.94 kg / 4.27 lbs
~0 Gs
|
| 20 mm |
0.46 kg / 1.01 lbs
1 016 Gs
|
0.07 kg / 0.15 lbs
69 g / 0.7 N
|
0.41 kg / 0.91 lbs
~0 Gs
|
| 50 mm |
0.01 kg / 0.02 lbs
153 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
2 g / 0.0 N
|
0.01 kg / 0.02 lbs
~0 Gs
|
| 60 mm |
0.00 kg / 0.01 lbs
96 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
1 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 70 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
64 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 80 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
44 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 90 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
32 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
| 100 mm |
0.00 kg / 0.00 lbs
24 Gs
|
0.00 kg / 0.00 lbs
0 g / 0.0 N
|
0.00 kg / 0.00 lbs
~0 Gs
|
Tabela 7: Bezpieczeństwo (BHP) (elektronika) - ostrzeżenia
MPL 17x17x3 / N38
| Obiekt / Urządzenie | Limit (Gauss) / mT | Bezpieczny dystans |
|---|---|---|
| Rozrusznik serca | 5 Gs (0.5 mT) | 7.0 cm |
| Implant słuchowy | 10 Gs (1.0 mT) | 5.5 cm |
| Zegarek mechaniczny | 20 Gs (2.0 mT) | 4.5 cm |
| Telefon / Smartfon | 40 Gs (4.0 mT) | 3.5 cm |
| Immobilizer | 50 Gs (5.0 mT) | 3.0 cm |
| Karta płatnicza | 400 Gs (40.0 mT) | 1.5 cm |
| Dysk twardy HDD | 600 Gs (60.0 mT) | 1.0 cm |
Tabela 8: Dynamika (ryzyko pęknięcia) - ostrzeżenie
MPL 17x17x3 / N38
| Start z (mm) | Prędkość (km/h) | Energia (J) | Przewidywany skutek |
|---|---|---|---|
| 10 mm |
23.45 km/h
(6.52 m/s)
|
0.14 J | |
| 30 mm |
38.89 km/h
(10.80 m/s)
|
0.38 J | |
| 50 mm |
50.19 km/h
(13.94 m/s)
|
0.63 J | |
| 100 mm |
70.98 km/h
(19.72 m/s)
|
1.26 J |
Tabela 9: Specyfikacja ochrony powierzchni
MPL 17x17x3 / N38
| Parametr techniczny | Wartość / opis |
|---|---|
| Rodzaj powłoki | [NiCuNi] nikiel |
| Struktura warstw | Nikiel - Miedź - Nikiel |
| Grubość warstwy | 10-20 µm |
| Test mgły solnej (SST) ? | 24 h |
| Zalecane środowisko | Tylko wnętrza (sucho) |
Tabela 10: Dane konstrukcyjne (Strumień)
MPL 17x17x3 / N38
| Parametr | Wartość | Jedn. SI / Opis |
|---|---|---|
| Strumień (Flux) | 6 509 Mx | 65.1 µWb |
| Współczynnik Pc | 0.23 | Niski (Płaski) |
Tabela 11: Fizyka poszukiwań podwodnych
MPL 17x17x3 / N38
| Środowisko | Efektywny udźwig stali | Efekt |
|---|---|---|
| Powietrze (ląd) | 3.22 kg | Standard |
| Woda (dno rzeki) |
3.69 kg
(+0.47 kg zysk z wyporności)
|
+14.5% |
1. Ześlizg (ściana)
*Uwaga: Na powierzchni pionowej magnes utrzyma zaledwie ~20-30% siły oderwania.
2. Wpływ grubości blachy
*Cienka blacha (np. obudowa PC 0.5mm) drastycznie ogranicza udźwig magnesu.
3. Spadek mocy w temperaturze
*Dla materiału N38 granica bezpieczeństwa to 80°C.
4. Krzywa odmagnesowania i punkt pracy (B-H)
wykres generowany dla współczynnika permeancji Pc (Permeance Coefficient) = 0.23
Powyższy wykres prezentuje charakterystykę magnetyczną materiału w drugim kwadrancie pętli histerezy. Czerwona linia ciągła to krzywa odmagnesowania, która pokazuje maksymalny potencjał materiału, natomiast niebieska linia przerywana to linia obciążenia zależna od kształtu magnesu. Współczynnik Pc (Permeance Coefficient), nazywany również współczynnikiem kształtu, jest bezwymiarową wielkością określającą relację geometrii magnesu do jego wewnętrznej stabilności magnetycznej. Punkt przecięcia obu linii (czarna kropka) to tzw. punkt pracy — wyznacza on realną gęstość strumienia magnetycznego, jaką magnes generuje w danej aplikacji. Im wyższa wartość Pc, tym 'smuklejszy' jest magnes (wysoki względem powierzchni) i tym wyżej znajduje się punkt pracy, co gwarantuje większą odporność na nieodwracalne rozmagnesowanie pod wpływem temperatury. Wartość 0.42 jest relatywnie niska (typowo dla magnesów płaskich), co oznacza, że punkt pracy znajduje się blisko 'kolana' krzywej — przy pracy w temperaturach zbliżonych do maksymalnej należy liczyć się z możliwością osłabienia siły magnesu.
Specyfikacja materiałowa
| żelazo (Fe) | 64% – 68% |
| neodym (Nd) | 29% – 32% |
| bor (B) | 1.1% – 1.2% |
| dysproz (Dy) | 0.5% – 2.0% |
| powłoka (Ni-Cu-Ni) | < 0.05% |
Dane środowiskowe
| recyklowalność (EoL) | 100% |
| surowce z recyklingu | ~10% (pre-cons) |
| ślad węglowy | low / zredukowany |
| kod odpadu (EWC) | 16 02 16 |
Zobacz też inne produkty
Zalety oraz wady magnesów z neodymu Nd2Fe14B.
Plusy
- Zachowują swoje właściwości przez lata – zakłada się, że po dekadzie tracą na sile o symboliczny 1%.
- Są stabilne magnetycznie, gdyż wykazują potężną odporność na zewnętrzne czynniki.
- Pokrycie materiałami takimi jak nikiel czy złoto nadaje im elegancki i gładki charakter.
- Oferują najwyższą indukcję magnetyczną bezpośrednio na powierzchni, co przekłada się na ogromną siłę.
- Mogą pracować w ekstremalnym cieple – wybrane modele znoszą temperaturę do 230°C (zależnie od proporcji).
- Elastyczność kształtowania – można je produkować w rozmaitych formach, idealnych do wymagań klienta.
- Występują wszędzie tam, gdzie liczy się precyzja: w napędach, rezonansach oraz przemyśle komputerowym.
- Idealny stosunek wielkości do siły – są małe, ale niezwykle mocne, co pozwala na ich montaż w precyzyjnych mechanizmach.
Ograniczenia
- Należy uważać na wstrząsy – materiał jest kruchy i może odprysnąć. Ochrona w postaci obudowy jest kluczowa.
- Wysoka temperatura to wróg neodymów – powyżej 80°C tracą właściwości. Do zadań specjalnych polecamy serię [AH], działającą stabilnie aż do 230°C.
- Brak odporności na wodę skutkuje utlenianiem. Do zadań zewnętrznych sugerujemy wyłącznie magnesy zabezpieczone antykorozyjnie (plastik/guma).
- Trudności montażowe: zamiast próbować gwintować kruchy magnes, wybierz uchwytów w stalowej obudowie, które posiadają gotowe mocowania.
- Ryzyko połknięcia – drobne magnesy są groźne dla najmłodszych. Połknięcie kilku sztuk grozi operacją. Dodatkowo mogą zakłócać badania (np. rezonans).
- Wyższa cena w porównaniu do tańszych zamienników to ich minus, szczególnie przy dużych ilościach.
Analiza siły trzymania
Wytrzymałość na oderwanie magnesu w warunkach idealnych – od czego zależy?
- przy kontakcie z blachy ze stali niskowęglowej, gwarantującej maksymalne skupienie pola
- posiadającej masywność min. 10 mm aby uniknąć nasycenia
- charakteryzującej się równą strukturą
- przy całkowitym braku odstępu (brak farby)
- przy prostopadłym przyłożeniu siły odrywającej (kąt 90 stopni)
- przy temperaturze otoczenia pokojowej
Praktyczny udźwig: czynniki wpływające
- Szczelina między powierzchniami – każdy milimetr odległości (spowodowany np. okleiną lub nierównością) zmniejsza siłę przyciągania, często o połowę przy zaledwie 0,5 mm.
- Kierunek siły – parametr katalogowy dotyczy ciągnięcia w pionie. Przy próbie przesunięcia, magnes trzyma znacznie mniejszą moc (często ok. 20-30% siły nominalnej).
- Masywność podłoża – za chuda blacha nie przyjmuje całego pola, przez co część mocy marnuje się w powietrzu.
- Skład chemiczny podłoża – stal niskowęglowa daje najlepsze rezultaty. Stale stopowe obniżają przenikalność magnetyczną i udźwig.
- Wykończenie powierzchni – pełny kontakt uzyskamy tylko na gładkiej stali. Chropowata faktura zmniejszają realną powierzchnię styku, osłabiając magnes.
- Warunki termiczne – magnesy neodymowe posiadają wrażliwość na temperaturę. Gdy jest gorąco tracą moc, a na mrozie zyskują na sile (do pewnej granicy).
Udźwig określano z wykorzystaniem blachy o gładkiej powierzchni o optymalnej grubości (min. 20 mm), przy działaniu siły prostopadłej, z kolei przy działaniu siły na zsuwanie nośność jest mniejsza nawet pięciokrotnie. Dodatkowo, nawet minimalna przerwa między powierzchnią magnesu, a blachą zmniejsza siłę trzymania.
Instrukcja bezpiecznej obsługi magnesów
Zakłócenia GPS i telefonów
Silne pole magnetyczne zakłóca funkcjonowanie kompasów w smartfonach i nawigacjach GPS. Zachowaj odstęp magnesów od telefonu, aby nie uszkodzić czujników.
Uczulenie na powłokę
Ostrzeżenie dla alergików: powłoka Ni-Cu-Ni zawiera nikiel. W przypadku pojawienia się reakcji alergicznej, należy bezzwłocznie przerwać pracę z magnesami i zabezpieczyć dłonie.
Limity termiczne
Uważaj na temperaturę. Podgrzanie magnesu na wysoką temperaturę zdegraduje jego strukturę magnetyczną i udźwig.
Świadome użytkowanie
Przed użyciem, przeczytaj instrukcję. Niekontrolowane przyciągnięcie może zniszczyć magnes lub uszkodzić palce. Bądź przewidujący.
Łamliwość magnesów
Chroń oczy. Magnesy mogą eksplodować przy niekontrolowanym uderzeniu, rozrzucając ostre odłamki w powietrze. Zalecamy okulary ochronne.
Urazy ciała
Szukając <strong>magnesów walcowych o dużym udźwigu</strong> lub profesjonalnych uchwytów o mocy 200 kg i więcej, musisz uważać na dłonie. Duże magnesy neodymowe przyciągają się do siebie z siłą kilkuset kilogramów. Jeśli Twoja dłoń znajdzie się między nimi lub między magnesem a stalą, może dojść do zmiażdżenia, złamania kości lub powstania bolesnych krwiaków. Przy pracy z dużymi <strong>magnesami płytkowymi do montażu</strong> konstrukcji, zawsze używaj grubych rękawic ochronnych i nigdy nie testuj ich siły na własnym ciele.
Zagrożenie życia
Ostrzeżenie medyczne: Magnesy neodymowe mogą wyłączyć stymulatory i defibrylatory. Unikaj kontaktu, jeśli posiadasz implanty elektroniczne.
Urządzenia elektroniczne
Nie przykładaj magnesów do dokumentów, laptopa czy ekranu. Magnes może zniszczyć te urządzenia oraz wymazać paski magnetyczne z kart.
Zakaz obróbki
Nie wierć w magnesach neodymowych domowymi sposobami! Powstający wiór i pył są skrajnie łatwopalne (samozapłonowe) i toksyczne. Jeśli szukasz <strong>kątowników magnetycznych do precyzyjnego spawania</strong> w warsztacie, pamiętaj, aby nie przegrzewać samego magnesu (temperatura powyżej 80°C trwale i nieodwracalnie niszczy moc standardowego neodymu). Jeśli potrzebujesz otworu montażowego, nie próbuj go wiercić – zawsze kupuj gotowe, dedykowane <a href="/produkty/uchwyty/przelotowe/">magnesy pod wkręt</a> produkowane bezpieczną metodą spiekania z formy.
Ryzyko połknięcia
Te produkty magnetyczne nie są przeznaczone dla dzieci. Połknięcie kilku magnesów może doprowadzić do ich przyciągnięciem przez ścianki jelit, co stanowi stan krytyczny i wiąże się z koniecznością natychmiastowej operacji.
